Văn hóa Cập nhật lúc 17:38:24 29/11/2019  (Lượt xem:  4073 )
Mùa đông nhớ gió… đêm đông

Mùa đông nhớ gió… đêm đông!

BT- GS.NSND Nguyễn Văn Thương qua đời ngày 5/12/2002 trong một ngày cuối  đông,  hưởng thọ 84 tuổi (nhạc phẩm Đêm đông ra đời từ mùa đông năm 1943).

Ảnh minh họa

Nhắc đến cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương, người nghe kông thể nào quên hai nhạc phẩm Đêm đông và Bướm hoa, mặc dù ông còn rất nhiều ca khúc khác và cả khí nhạc. Nhưng riêng nhạc phẩm Đêm đông đã làm nên tên tuổi ông, điều này được chứng minh rằng, nghe Đêm đông người ta nhớ Nguyễn Văn Thương và nhắc Nguyễn Văn Thương người ta nhớ Đêm đông!

Ca từ Đêm đông được viết chung với Kim Minh. (Ông cho biết Kim Minh là tên một người đàn anh đi bộ đội đã từng theo học đàn ghi ta với ông, có thể gọi Kim Minh là học trò của ông). Nói đến điều này, người nghe cũng phải công bằng khi nhắc đến nhạc sĩ Đoàn Chuẩn thì phải nhớ Từ Linh và người ta nhớ nhạc sĩ Hoài An (cũ), Châu Kỳ lại quên Hồ Đình Phương. Chính Hồ Đình Phương viết lời cho nhiều ca khúc của nhạc sĩ trước 1975, trong đó có nhạc của Hoài An và Châu Kỳ. Có một nhạc phẩm rất nổi tiếng đó là nhạc phẩm “Nhạc sầu tương tư” của Hoàng Trọng, nhạc sĩ Hoàng Dương viết lời, nhưng khi giới thiệu và nghe ca, người ta chỉ biết bài đó là của Hoàng Trọng! Vậy thì trong một ca khúc, nhạc và lời cái nào quan trọng và hay hơn?

Đầu năm 2002, tôi đến thăm ông ở địa chỉ 40/48 Phan Chu Trinh,  phường 24, Bình Thạnh, để hỏi thăm ông về ca khúc Đêm đông. Khi đất nước còn chia cắt, Đêm đông đã làm nên tên tuổi của ca sĩ Bạch Yến từ Nam cho đến… Pháp. Theo lời nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông, thì thời ra đời của Đêm đông và Sơn Nữ Ca (Trần Hoàn)… chỉ mới có các nhịp điệu Fox trot, Valse, Tango, Boston… mãi sau năm 1950 mới có Slow Rock và Đêm đông mang giai điệu Tango từ lúc ban đầu. Chính ca sĩ Bạch Yến đã đổi Đêm đông  từ Tango sang Slow Rock.

… Sau bao nhiêu năm mới gặp được người ca sĩ rất tâm huyết với Đêm đông, bởi đầu tiên tôi muốn nói là cám ơn Bạch Yến rất nhiều về sự đóng góp đầy ý nghĩa trong cách thể hiện tác phẩm của tôi. Và cũng đã từ lâu, sau khi nghe băng của Bạch Yến hát, tôi đã bỏ chữ “Tango” để thay vào đó là “Slow Rock”. (Trích thư của NS Nguyễn Văn Thương gởi cho người viết bài này kể về việc lần đầu tiên ông gặp ca sĩ Bạch Yến tại Pháp năm 1982, sau khi đất nước thống nhất 1975).

Cảm động trước cuộc hội ngộ nơi xứ người giữa tác giả Đêm đông và ca sĩ Bạch Yến đã viết tặng ông bài thơ trước lúc chia tay:

Chút quà tặng tác giả “Đêm Đông”

Ngưỡng mộ tài danh sưởi ấm lòng

Hội ngộ Balê trong chốc lát

Hàn huyên xứ Pháp nhớ non sông.

Rất nhiều người nghe hầu như đã thuộc lòng Đêm đông, và nếu nói về thời tiết thì không phải mùa đông nào cũng có nhiều gió, nhưng đặc biệt trong Đêm đông lại có rất nhiều gió và chính gió đã làm nhạc phẩm Đêm đông bất hủ với thời gian, nếu chỉ đọc thôi, ta cũng thấy đó là những câu thơ viết về gió mà tưởng chừng như không có nhà thơ nào viết về gió hay hơn nữa:

…Gió nghiêng chiều say

Gió lay ngàn cây

Gió nâng thuyền mây

Gió gieo sầu miên

Gió đau niềm riêng

Gió than triền miên…

Gió và… gió được “thổi” vào những nốt nhạc “móc đôi” tưởng chừng như không thể tách rời nhau, làm người nghe không thấy lạnh lẽo mà trái lại rất ấm lòng.

Nhạc phẩm Đêm đông “có một lời hai nữa”, không biết tác giả là ai, mà chính “lời hai” này đã làm  “tan nát”  Đêm đông, có lần trong những cuộc họp, nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương đã lên tiếng phản đối:

“…  Đời như vô tình ta ngao ngán

Non nước thê thảm mang cảnh tang thương

Thân lãng du cô liêu chán chường

Về đâu giữa trời đông đêm trường”

Vậy mà, có ca sĩ thuộc hàng “sao” hát lời hai này mà không biết… ngượng miệng! Chưa hết, trong Đêm đông có một câu làm cho Đêm đông trở thành tuyệt tác đó là: “… Đêm đông ca nhi đối gương ôm sầu riêng bóng…”, ca sĩ nổi tiếng lại hát: “Đêm đông ca nhi gối sương ôm sầu riêng bóng!”. Lúc còn sống, nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương nghe hát câu này, ông kêu trời không thấu!

Và nhạc lời hai hoặc nhạc “chế” nó có từ thời rất xa xưa từ sau năm 1940, thường thì rơi vào những bài hát nổi tiếng, nhiều người thuộc, điều này cũng dễ hiểu và… dễ thông cảm?

Chúng tôi, thế hệ sinh sau, xin trân trọng biết ơn những người nhạc sĩ tài hoa, thương tiếc ông ra đi cũng trong một ngày mùa đông tại Sài Gòn trời không có gió, như gió trong… Đêm đông của thế kỷ trước lúc ông xa nhà để viết nên tuyệt tác này.

TRẦN HỮU NGƯ

Xem tin theo ngày
Thông tin cần biết
100 phần quà cho người già neo đơn, bệnh tật

BTO- Sáng 12/9, tại thôn Cam Bình, xã Tân Phước, thị xã La Gi 100 phần quà từ thiện được trao cho người nghèo, người già neo đơn, bệnh tật.

Xem chi tiết
Vì sao nước sạch ở Tân Minh chưa sạch?

BTO- Bây giờ đang là mùa mưa, người dân thị trấn Tân Minh (Hàm Tân) phần nào đã vơi đi nỗi lo thiếu nước sạch. Song, tình trạng nước đục, nước cặn, nước đổi màu… thì vẫn xảy ra thường xuyên, nhất là sau thời gian cúp điện, cúp nước.

Xem chi tiết
Đất cấp bình quân nhân khẩu?

BTO - Gia đình tôi có ba mẹ và 10 người con. Trước năm 1993 được nhà nước cấp đất theo nhân khẩu gồm 6 khẩu phần do ba tôi đứng tên (ba mẹ và 4 người con) do có một số người đã có vợ chồng hoặc chuyển khẩu đi nơi khác nên không còn trong hộ khẩu. 

Xem chi tiết
Cần nâng cấp mở rộng đường ven biển Nguyễn Du

BTO- Đường Nguyễn Du xuất phát từ Km 73 +850 QL 55, chạy ra Khu du lịch cộng đồng Cam Bình, nối liền đường ven biển Lê Minh Công để liên thông xã Tân Phước với phường Phước Lộc, thị xã La Gi.

Xem chi tiết
Hình ảnh phản cảm trong cụm công nghiệp

BTO- Cụm công nghiệp chế biến Nam cảng Phan Thiết có diện tích hơn 20 ha. Trong đó, được chia làm 3 khu (chế biến thủy sản, khu dân cư và khu dịch vụ hậu cần). Đến nay, cụm công nghiệp này đã thu hút hàng chục nhà đầu tư thứ cấp xây dựng cơ sở hạ tầng chế biến thủy sản, nhà máy sản xuất nước đá, cơ sở dịch vụ nghề cá.

Xem chi tiết
Phải chấp hành nghiêm tín hiệu giao thông đường sắt

BTO- Lúc 10 giờ ngày 14/9/2020, khi đi qua khỏi nút giao đường sắt gần hồ Đá Bạc, xã Vĩnh Hảo, tôi nghe có tiếng chuông reng nho nhỏ ở phía sau lưng. Tôi dừng lại để xem tiếng chuông phát ra từ đâu. Lúc ấy phía trên tấm bảng báo lớn và các thanh chắn tự động chỗ nút giao nhấp nháy đèn tín hiệu màu đỏ.

Xem chi tiết