Văn hóa Cập nhật lúc 09:04:26 03/08/2018  (Lượt xem:  2242 )
Người

Người “giữ lửa” cho tiếng Raglai

BT- Chị Mẫu Thị Bích Phanh đã dành gần trọn cuộc đời mình tâm huyết “giữ lửa” tiếng nói của đồng bào dân tộc Raglai ở các tỉnh: Ninh Thuận, Bình Thuận... rộng ra là Nam Trung bộ.

Đến thăm chị tại nhà riêng ở thôn Ma Hoa (Phước Đại, Bác Ái, Ninh Thuận), chúng tôi thấy chị đang nghiên cứu, đối chiếu tài liệu biên soạn các câu giao tiếp phổ thông từ tiếng Raglai sang mẫu tự La-tinh. Chị sử dụng bộ tài liệu “Sách học tiếng Raglai” và “Từ điển Việt - Raglai” do Sở Khoa học - Công nghệ Ninh Thuận phối hợp Viện Từ điển học và Bách Khoa thư Việt Nam thực hiện. Chị cũng tham chiếu tài liệu “Bài học tiếng Raglai” do Viện Chuyên khảo ngữ học miền Nam ấn hành, để biên soạn tài liệu bồi dưỡng tiếng Raglai cho cán bộ công tác ở các xã miền núi có người Raglai sinh sống. Nội dung tài liệu được thiết kế theo nhóm chủ đề: Đảng và Bác Hồ, gia đình, dòng tộc, làng xã, thiên nhiên, môi trường, văn hóa dân tộc, đất nước, con người, lao động - sản xuất, khoa học và giáo dục, chăm sóc sức khỏe, bảo vệ Tổ quốc. Hoàn thành khóa học với thời lượng 450 tiết, học viên có thể nghe hiểu và trao đổi với đồng bào Raglai một số vấn đề phổ thông trong cuộc sống.

Chị Mẫu Thị Bích Phanh tâm huyết nghiên cứu, biên soạn tài liệu giảng dạy tiếng Raglai.

Trao đổi với người phụ nữ tâm huyết với tiếng Raglai, chúng tôi được biết từ năm 1960, khi vừa tròn 12 tuổi, chị được tổ chức đưa ra Hà Nội học tập tại Trường học sinh miền Nam. Sau khi tốt nghiệp THPT, chị thi đỗ vào ngành bác sĩ đa khoa của Trường Đại học Thái Nguyên, niên khóa 1970 - 1976. Sau khi tốt nghiệp, chị Phanh trở về quê hương làm bác sĩ điều trị rồi làm Phó Chủ tịch UBND huyện Ninh Sơn kiêm Trưởng Phòng Y tế huyện. Chị được nhân dân tín nhiệm bầu làm Đại biểu Quốc hội khóa VIII, nhiệm kỳ 1987 - 1992. Sau khi nghỉ hưu vào cuối năm 2004 tới nay, chị dành trọn quỹ thời gian cho công tác nghiên cứu, sưu tầm tiếng nói Raglai và biên dịch từ tiếng Raglai sang tiếng Việt bộ sử thi Cakalang VangPơt- Cakalang VangPơ. Người Raglai ở Việt Nam có khoảng 122.245 nhân khẩu, sinh sống tập trung  ở các tỉnh Khánh Hòa 45.915 người, Ninh Thuận 58.911 người, Bình Thuận 15.440 người. Chị Phanh đã tham gia biên soạn tài liệu La-tinh hóa tiếng nói Raglai cho 2 tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận. Chị sẵn sàng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm nếu tỉnh Bình Thuận có nhu cầu dạy tiếng Raglai cho cán bộ, giáo viên công tác vùng đồng bào Raglai.

 Chị Mẫu Thị Bích Phanh cho biết thêm, trong thời gian tới chị tiếp tục dành thời gian nghiên cứu, sưu tầm bổ sung từ vựng, lời hát ru, tục ngữ vào kho tàng tiếng nói Raglai ngày càng phong phú. Tiếng nào đồng bào Raglai có thì gìn giữ đưa vào giao tiếp trong đời sống cộng đồng; tiếng nào chưa có thì phải mượn tiếng Việt để sử dụng. Vì tình cảm thiết tha với tiếng mẹ đẻ, chị mong muốn tiếng nói Raglai được bảo tồn và ngày càng phát triển tạo nên sự phong phú trong đời sống văn hóa  của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

 Sơn Ngọc

Xem tin theo ngày
Thông tin cần biết
Xót thương cậu bé lớp 8 bị ung thư xương

BTO- “Con muốn còn đôi chân để đi học. Sau này, còn đi làm giúp mẹ vì mẹ đã khổ quá nhiều rồi”. Nghe cậu bé Nguyễn Duy Phương học sinh lớp 8 trường THCS Sơn Mỹ (Hàm Tân) năn nỉ, chị Mai Thị Yến (thôn 4 - Sơn Mỹ) nấc nghẹn đến nhói lòng.

Xem chi tiết
Trường tiểu học Xuân An khang trang từ vốn xổ số

BT- Không chỉ riêng tôi mà nhiều phụ huynh khác nghe nói nhiều về ngôi trường tiểu học duy nhất của phường Xuân An (Phan Thiết) mới được xây dựng khang trang,  nhưng không biết tọa lạc tại đâu, chỉ có thông tin là ngôi trường nằm trong con hẻm của trục đường Nguyễn Hội.

Xem chi tiết
Làm việc cho Công ty bảo hiểm nhân thọ hơn 10 năm, nay Công ty cho nghỉ với lý do Công ty gặp khó khăn, có đúng không?

TO- Tôi làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn cho một Công ty bảo hiểm nhân thọ đã hơn 10 năm, tôi không hề bị kỷ luật hay vi phạm những nội quy của Công ty. Thời gian gần đây Công ty lấy lý do là gặp khó khăn và phải cắt giảm nhân sự nên công ty đã ra thông báo chấm dứt hợp đồng lao động đối với tôi, có trả lương và trợ cấp thôi việc đầy đủ. Vậy cho tôi xin hỏi với trường hợp của tôi Công ty cho tôi nghỉ việc là đúng hay sai?

Xem chi tiết
Chợ và những nguy cơ từ ô nhiễm môi trường

BT- Ai cũng biết chợ là nguồn cung cấp lương thực - thực phẩm cần thiết cho con người. Tuy hiện nay, hệ thống siêu thị đã phổ biến, nhưng chợ truyền thống vẫn có một lượng khách hàng đáng kể. Điều đáng nói, không phải chợ nào cũng có môi trường đảm bảo vệ sinh thực phẩm.

Xem chi tiết
Các điểm thu mua, tập kết phế liệu trong khu dân cư: Kiên quyết di dời

BT- Theo Sở Tài nguyên và Môi trường, thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, đến nay đã có 10 huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh thực hiện việc di dời các cơ sở thu mua phế liệu, tập kết phế liệu trong khu dân cư.

Xem chi tiết
Khu tái định cư không có lối thoát nước thải

BTO -  Khu tái định cư hai bên đường Nguyễn Thị Định thuộc khu phố 6, phường Phú Tài (Phan Thiết) được hình thành hơn 6 năm nay, người dân xây dựng nhà ở ngày càng nhiều. Song, các công trình nhà ở sau khi xây dựng xong đều gặp khó khăn trong vấn đề giải quyết nước thải.

Xem chi tiết
Hỗ trợ trực tuyếnHotline: 0918680377 - 0623604533