Văn hóa Cập nhật lúc 09:04:26 03/08/2018  (Lượt xem:  2070 )
Người

Người “giữ lửa” cho tiếng Raglai

BT- Chị Mẫu Thị Bích Phanh đã dành gần trọn cuộc đời mình tâm huyết “giữ lửa” tiếng nói của đồng bào dân tộc Raglai ở các tỉnh: Ninh Thuận, Bình Thuận... rộng ra là Nam Trung bộ.

Đến thăm chị tại nhà riêng ở thôn Ma Hoa (Phước Đại, Bác Ái, Ninh Thuận), chúng tôi thấy chị đang nghiên cứu, đối chiếu tài liệu biên soạn các câu giao tiếp phổ thông từ tiếng Raglai sang mẫu tự La-tinh. Chị sử dụng bộ tài liệu “Sách học tiếng Raglai” và “Từ điển Việt - Raglai” do Sở Khoa học - Công nghệ Ninh Thuận phối hợp Viện Từ điển học và Bách Khoa thư Việt Nam thực hiện. Chị cũng tham chiếu tài liệu “Bài học tiếng Raglai” do Viện Chuyên khảo ngữ học miền Nam ấn hành, để biên soạn tài liệu bồi dưỡng tiếng Raglai cho cán bộ công tác ở các xã miền núi có người Raglai sinh sống. Nội dung tài liệu được thiết kế theo nhóm chủ đề: Đảng và Bác Hồ, gia đình, dòng tộc, làng xã, thiên nhiên, môi trường, văn hóa dân tộc, đất nước, con người, lao động - sản xuất, khoa học và giáo dục, chăm sóc sức khỏe, bảo vệ Tổ quốc. Hoàn thành khóa học với thời lượng 450 tiết, học viên có thể nghe hiểu và trao đổi với đồng bào Raglai một số vấn đề phổ thông trong cuộc sống.

Chị Mẫu Thị Bích Phanh tâm huyết nghiên cứu, biên soạn tài liệu giảng dạy tiếng Raglai.

Trao đổi với người phụ nữ tâm huyết với tiếng Raglai, chúng tôi được biết từ năm 1960, khi vừa tròn 12 tuổi, chị được tổ chức đưa ra Hà Nội học tập tại Trường học sinh miền Nam. Sau khi tốt nghiệp THPT, chị thi đỗ vào ngành bác sĩ đa khoa của Trường Đại học Thái Nguyên, niên khóa 1970 - 1976. Sau khi tốt nghiệp, chị Phanh trở về quê hương làm bác sĩ điều trị rồi làm Phó Chủ tịch UBND huyện Ninh Sơn kiêm Trưởng Phòng Y tế huyện. Chị được nhân dân tín nhiệm bầu làm Đại biểu Quốc hội khóa VIII, nhiệm kỳ 1987 - 1992. Sau khi nghỉ hưu vào cuối năm 2004 tới nay, chị dành trọn quỹ thời gian cho công tác nghiên cứu, sưu tầm tiếng nói Raglai và biên dịch từ tiếng Raglai sang tiếng Việt bộ sử thi Cakalang VangPơt- Cakalang VangPơ. Người Raglai ở Việt Nam có khoảng 122.245 nhân khẩu, sinh sống tập trung  ở các tỉnh Khánh Hòa 45.915 người, Ninh Thuận 58.911 người, Bình Thuận 15.440 người. Chị Phanh đã tham gia biên soạn tài liệu La-tinh hóa tiếng nói Raglai cho 2 tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận. Chị sẵn sàng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm nếu tỉnh Bình Thuận có nhu cầu dạy tiếng Raglai cho cán bộ, giáo viên công tác vùng đồng bào Raglai.

 Chị Mẫu Thị Bích Phanh cho biết thêm, trong thời gian tới chị tiếp tục dành thời gian nghiên cứu, sưu tầm bổ sung từ vựng, lời hát ru, tục ngữ vào kho tàng tiếng nói Raglai ngày càng phong phú. Tiếng nào đồng bào Raglai có thì gìn giữ đưa vào giao tiếp trong đời sống cộng đồng; tiếng nào chưa có thì phải mượn tiếng Việt để sử dụng. Vì tình cảm thiết tha với tiếng mẹ đẻ, chị mong muốn tiếng nói Raglai được bảo tồn và ngày càng phát triển tạo nên sự phong phú trong đời sống văn hóa  của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

 Sơn Ngọc

Xem tin theo ngày
Thông tin cần biết
Hơn 1.065 triệu đồng chăm sóc, giúp đỡ nạn nhân chất độc da cam

BT- Kỷ niệm 57 năm “Thảm họa da cam ở Việt Nam” (10/8/1961 - 10/8/2018), Tỉnh hội Bình Thuận đã phát động và tổ chức đợt thi đua “Tháng hành động vì nạn nhân chất độc da cam”… Phong trào đã được các cấp hội trong tỉnh; nhiều tổ chức, cá nhân và nhà hảo tâm hưởng ứng, chia sẻ và ủng hộ cho quỹ “Chăm sóc nạn nhân” của tỉnh được 1.065 triệu đồng.

Xem chi tiết
Lấn chiếm đất công làm đường lớn vào rẫy

BT- Khoảng 20 ngày trước, tại khu vực trước trạm bơm cấp 1, công trình chuyển nước khu Lê Hồng Phong, một người dân tên là Lâm Hoàng B.  ở thị trấn Lương Sơn (Bắc Bình) đã tự ý đưa máy móc vào mở đường dẫn vào khu đất rẫy khoảng 40 ha ở sâu phía trong.

Xem chi tiết
Làm giấy căn cước tại UBND xã có được không?

BTO - Chào Báo Bình Thuận! Tôi có vấn đề muốn hỏi là ba mẹ tôi vào xã làm thẻ căn cước nhưng trên chứng minh nhân dân đều không có ngày tháng năm sinh, sau đó cán bộ xã nói không làm được và bắt buộc phải làm lại giấy khai sinh rồi yêu cầu ba mẹ tôi đóng 600.000 đồng lệ phí, xin hỏi thủ tục vậy đúng không, rất mong được luật sư tư vấn, xin chân thành cảm ơn!

Xem chi tiết
Nên linh động tắt - mở điện đường theo mùa

BTO- Do ảnh hưởng sự tự quay quanh trục của trái đất và chuyển động của trái đất quanh mặt trời nên sinh ra hiện tượng vào tháng 5 thì ngày dài - đêm ngắn, vào tháng 10 thì ngày ngắn - đêm dài. Bởi thế ông cha ta đã đúc kết thành câu tục ngữ: "Đêm tháng 5 chưa nằm đã sáng, ngày tháng 10 chưa cười đã tối".

Xem chi tiết
Vấn nạn lấn chiếm đất lâm nghiệp ở Bắc Bình

BT- Từ đầu năm đến nay, Ban Quản lý RPH Sông Lũy, Bắc Bình đã kiểm tra, phát hiện, lập biên bản các đối tượng lấn chiếm 28,2 ha đất lâm nghiệp trái phép tại các tiểu khu, thuộc địa bàn quản lý của Trạm bảo vệ rừng Phan Sơn và Trạm bảo vệ rừng Đá Trắng.

Xem chi tiết
Điểm đen tai nạn

BTO- Tuy là con đường liên thôn, từ Kim Ngọc đến thôn Ung chiếm (xã Hàm Thắng huyện Hàm Thuận Bắc) và nối liền với đường Nguyễn Thông (Phường Phú Hài, TP Phan Thiết) chỉ dài hơn 4km, nhưng hàng ngày các phương tiện qua lại khá đông.

Xem chi tiết
Hỗ trợ trực tuyếnHotline: 0918680377 - 0623604533