Văn học nghệ thuật Cập nhật lúc 10:21:13 02/12/2016  (Lượt xem:  3786 )
Ao làng

Ao làng, nỗi nhớ

BT- Nông thôn nói chung, làng quê nói riêng có nhiều thứ để nhớ: giếng làng, lũy tre làng, cổng làng, đình làng, nhà làng, ao làng, con đê, cây cầu tre, cây đa đầu làng…  Những vật thể ấy sinh ra từ làng,  là biểu hiện của nét văn hóa làng xã, thôn ấp của một thời không xa. Nhưng hôm nay đất chật người đông, “tấc đất tấc đô la”, nên có cái còn cái mất, nhưng điều mất trước tiên là cái ao làng. Để cái ao làng tồn tại, theo cách nghĩ của không ít người hôm nay là “vô tích sự”, vì còn ao thì không có một nền đất đẻ ra tiền trăm, tiền  tỷ!

Ảnh minh họa

Tiền nhân của chúng ta xây dựng làng xã thường chọn nơi có nước, vì có nước là có tất cả, gần con sông, con suối để công việc làm ăn sẽ dễ dàng hơn, vì đời sống bấy giờ là trồng trọt, vườn ruộng. Và cái ao cũng xuất phát từ… nước, chọn mạch nước ngầm để đào một cái ao dùng riêng cho gia đình, hoặc thiên nhiên ban tặng cho cái ao, mà ngày ấy đất rộng người thưa tha hồ lựa chọn một nơi an cư lạc nghiệp. Ngày nay đào ao là để nuôi tôm, cá… còn ngày xưa đào ao là để chứa nước, đó là những ao  nước quanh năm trong veo chớ không phải là ao tù.

Nước có quanh năm, đến mùa mưa nước trong ao tràn ra ngoài đồng, nhưng mùa nắng khô hạn, ao làng vẫn giữ mực nước không đầy không vơi, hình như thiên nhiên đã ban tặng cho làng quê cái ao mà ở đó tình cảm chất chứa đong đầy, trong veo như mặt nước ao. Bắc một cây cầu tre hoặc tấm ván sát mặt nước để tiện ra ao rửa chân tay, cũng có thể tắm giặt và rảnh rỗi thì câu cá. Những đêm trời thanh gió mát, nghe tiếng cá quẫy đuôi, đớp mồi cho ta một cảm giác thanh bình đến kỳ lạ. Những ngày nghỉ học trường làng, tôi quanh quẩn bên ao để bắt chuồn chuồn, bắt bướm, câu cá. Mà thật kỳ lạ, chỉ nơi ao hồ mới có bướm và chuồn chuồn, chắc nó chọn một nơi mát mẻ và bình yên để tình tứ chăng? Còn những cỏ dại cây lá quanh ao đều tươi tốt có lẽ nó cũng hấp thu được một thứ nước trong lành?  Quanh quẩn bên ao, mẹ tôi dặn: coi chừng rớt xuống ao nghe con!

Ao làng là nơi múc nước tưới cây, còn là máy “điều hòa” điều tiết nhiệt độ trong vườn. Với đôi thùng thiếc xuống ao gánh nước để tưới, nếu có điều kiện người ta đào những con mương quanh vườn dẫn nước từ ao để đỡ vất vả trong việc tưới  tắm cây trồng. Nơi chứa nước thiên nhiên cũng có lắm điều kỳ thú: nhỏ là ao, lớn một chút là hồ, lớn hơn một chút nữa là bàu, những thứ của trời cho ấy đã dung hòa được giữa thiên nhiên đất trời, và con người cũng có được một nguồn sống từ những nguồn nước ấy.

Không biết từ thuở nào, ao làng bị hàm oan, khi người ta chê bai ai đó: “Quanh quẩn ao làng”. Thật ra nếu có một đời người chỉ quanh quẩn ao làng mà nuôi con cái nên người, làm ra của cải vật chất đóng góp cho xã hội, sống một cuộc đời thanh bạch… thì quanh quẩn ở ao làng cũng là một triết lý đáng sống lắm chứ?

Mặt nước ao làng không có sóng, dù chỉ một chút lăn tăn. Nhưng những buổi sớm tinh mơ có những bông hoa dại rụng xuống ao, điểm tô mặt nước như chiếc khăn thêu bông trải xuống mặt ao, và trong cái mông lung ấy hình như nghe  có tiếng khẽ động của sương tan trên mặt nước, và khi có tiếng chân người đến gần, con chim bói cá vụt bay như một mũi tên mất dạng, con ếch giựt mình nhảy tỏm xuống ao mất tăm, chỉ có con cua đồng bò chậm chạp và hai con mắt giương lên ngờ nghệch một cách đáng thương. Hình ảnh ấy không thể thiếu của ao làng, và ao làng thật ra không có gì đáng giá, nhưng lại đáng nhớ trước tiên khi vì một lý do nào đó người ta bỏ quê nhà ra đi không hẹn ngày trở lại.

Ngày nay ao làng đúng nghĩa đã mất rồi. Nhưng may mắn thay hình ảnh ao làng đã được nhạc sĩ Lê minh Sơn vẽ lại bằng âm nhạc qua ca khúc “Bên bờ ao nhà mình” thật rõ nét nhất, không thêu dệt vẽ vời, không hư cấu, dựng lại một ao làng nguyên bản độc đáo nhất, đánh động tiềm thức trong mỗi chúng ta, những người lớn tuổi đã từng gắn bó với nó để nhớ lại kỷ niệm của một thời “đồng chua nước mặn”. Khai hoang, lập những đám đất vườn không cần bờ rào ngăn cách (chỉ nhận biết đất mình làm dấu bằng những bụi chuối, hàng cau, mấy cây dâm bụt) cuộc sống êm đềm bên vuông vườn cây trái xanh tốt bốn mùa. Còn người trẻ tuổi  nghe “Bên bờ ao nhà mình” để  được thấy cái ao làng của ông cha ngày xưa thật đơn sơ nhưng đong đầy những tình cảm, chỉ với cái ao nước mà lãng mạn biết dường nào! Tôi giựt mình khi tiếng hát Ngọc Khuê cất lên làm người nghe chau mày, một cô ca sĩ trẻ có chất giọng “không đụng hàng” và cũng “chẳng ai bắt chước được”, đã đưa người nghe “Bên bờ ao nhà mình” trở về từ ký ức làng quê. Cách  nhả chữ, lối diễn tả “hát như nói” của ca sĩ, làm người nghe cảm tưởng như Ngọc Khuê đang kể một câu chuyện tình bên bờ ao của thời nhỏ dại… Trong cái hồn nhiên, vô tư, thanh xuân của thời dĩ vãng ấy, có một hình ảnh làm chúng ta chạnh lòng: “… Mỗi năm một lần vai áo bùn nâu mẹ phai rất nhanh…”. Có biết bao người mẹ tần tảo bới tìm bên bờ tre gốc rạ từ sáng sớm cho đến chiều tối?

Một bài hát ngắn, tác giả lập lại nhiều lần “Bên bờ ao nhà mình” để nhấn mạnh rằng không đâu khác:

… Bên bờ ao nhà mình/ Con chuồn chuồn vẫn đậu cành bèo Tây/ Bên bờ ao nhà mình lập lòe đom đóm bay/ Mỗi năm một lần thay áo màu xanh tìm con chuồn chuồn/ Bên bờ ao nhà mình lời nói yêu thương lời rằng vấn vương vương vấn/… Trái cam màu vàng em đã trồng bên bờ ao/ Dẫm chân cỏ dại hai đứa cùng nhau vui chơi ú tim/…

Đẹp, trong veo, thánh thiện. Xin mượn câu cuối của bài hát “Bên bờ ao nhà mình” để kết cho bài viết này:

Xa rồi, xa rồi nhỏ dại

Bao giờ, bao giờ trở lại….

TRẦN HỮU NGƯ

CÁC TIN BÀI KHÁC
Xem thêm >>
Xem tin theo ngày
Thông tin cần biết
Hội Cựu TNXP Bình Thuận: Tặng xe đạp cho học sinh nghèo

BT- Nhân dịp năm học mới, Hội Cựu thanh niên xung phong (TNXP) Bình Thuận vừa trao 20 chiếc xe đạp cho học sinh nghèo là con, cháu của các hội viên cựu TNXP trong toàn tỉnh. Số xe đạp này do Khu du lịch Biển Đá Vàng (Hàm Thuận Nam) tài trợ với tổng trị giá 22 triệu đồng.

Xem chi tiết
Vụ khiếu nại của ông Nguyễn Yên, thị xã La Gi: Ai là người trực tiếp sử dụng đất?

BT- Năm 2000, ông Nguyễn Yên (ngụ phường Bình Tân, thị xã La Gi), mua lại mảnh đất của ông Hoàng Văn Quang rồi sinh sống làm ăn cho đến nay. Mấy năm sau, ông Nguyễn Viết Vàng khiếu nại ông Hoàng Văn Quang lấn chiếm đất của mình đã khai phá.

Xem chi tiết
Có được mua hộ BHYT cho người trong gia đình?

BTO-  Tôi ở Phan Rí Cửa – Tuy Phong. Tôi muốn mua bảo hiểm y tế tự nguyện cho em trai, năm nay 44 tuổi mà không cần cho biết có được không? (vì em trai tôi không chịu mua) và nếu được thì thủ tục như thế nào? Nhà tôi có 3 người có BHYT rồi, nếu lần này tôi mua cho em trai thì có được tình là người thứ tư không và bao nhiêu một năm.

Xem chi tiết
Hủy quyết định thu hồi đất do điều chỉnh dự án

BT- Ông Lê Minh, ngụ tại phường Hàm Tiến (Phan Thiết) phản ánh qua đường dây nóng Báo Bình Thuận: Khu dân cư 1/8 phường Hàm Tiến được hình thành từ năm 1998 không có kết cấu hạ tầng hoàn chỉnh, hiện nay đường đi nội bộ khu dân cư vẫn là đường đất đã xuống cấp nghiêm trọng.

Xem chi tiết
Người dân bức xúc vì trụ ăng ten

BT- Nhiều tháng nay, người dân ở khu phố 3 liên tục phản ánh lên các ngành chức năng TP. Phan Thiết việc một hộ dân ở khu phố lắp đặt trụ ăng ten để cho các đơn vị viễn thông thuê lại. Nhưng đến nay vụ việc vẫn chưa được giải quyết…

Xem chi tiết
Nguy hiểm cầu Sông Lũy

BT- Cầu Sông Lũy trên tuyến quốc lộ 1A đoạn km 1640 - 348 thuộc địa phận thị trấn Chợ Lầu, huyện Bắc Bình được nâng cấp mở rộng theo dự án nâng cấp mở rộng quốc lộ 1A (năm 2015). Sau gần 2 năm khai thác, đến nay toàn bộ nhựa đệm phần hở nhịp cầu (tuyến bên trái theo hướng Bắc vào) đã hư hỏng nặng.

Xem chi tiết
Hỗ trợ trực tuyếnHotline: 0918680377 - 0623604533
Link tài trợ: thiết kế website phan thiết| Xem Tivi Online | Tivi Online | Xe tải Veam | ve may bay | Vietjet air | Màn hình LED sân khấu | tour du lich gia re | phu lieu may mac | Cao đẳng Dược Tp HCM | Cao đẳng Y Dược Đồng Nai | Trường Cao đẳng Y Dược Hà Nội | Trường Cao đẳng Y Dược Tp HCM | Trường Cao đẳng Y Dược Yên Bái | huawei | ve sinh vung kin | Mỹ phẩm Sk ii | kinh nguyệt không đều | Thùng carton giá rẻ tphcm | Gội xả phục hồi tóc hư tổn orzen | vach ngan di dong | lan can cau thang | Cách tăng vòng 1 | choi game vui | mua ban nha dat phan thiet | iwin | phan mem quan ly | ve may bay gia re | tai ionline | game danh bai | ve may bay tet gia re | uc browser | chinh sua anh | tai game danh bai | bigkool | Tai opera mini | Tai army | down game offline | download iwin | Đồng hồ Citizen| Đồng hồ Seiko| Cafe rang xay| Đồng hồ đeo tay nam| Đồng hồ G-Shock| Đồng hồ nữ| Đồng hồ| Căn hộ Xi Grand Court| Đất Nhơn Trạch| Đồng hồ Casio| Cafe sạch| Tuyển nhân viên kinh doanh bất động sản| Sửa đồng hồ| Cà phê nguyên chất | The Southern Dragon| | yen sao Mui Ne | Y tế Việt Nam | Cao đẳng Dược Hà Nội | Trung cấp Y Dược | Trung cấp Y Hà Nội | Cao đẳng Dược Hà Nội xét tuyển | Trường Cao đẳng Dược Hà Nội | Cao đẳng Y Hà Nội | Phục hình răng Thẩm mỹ | Y khoa Việt Nam | Y học cổ truyền Tp HCM | Trình Dược Viên | Thuốc Bắc | Nhà thuốc GPP | Thuốc Nam | Thi THPT Quốc gia 2017 | Cao đẳng Dược | Trung cấp Y | xsmb