Văn học nghệ thuật Cập nhật lúc 08:20:40 01/12/2013  (Lượt xem:  2521 )
Đọc phê bình văn học hậu hiện đạ

Đọc phê bình văn học hậu hiện đại Việt Nam

BT- Các thuật ngữ văn học mới du nhập vào Việt Nam mươi năm qua như thơ tân hình thức, văn chương hậu hiện đại… luôn gây sự tò mò nơi người đọc. Tò mò và phân vân. Làm thế nào phân biệt được đâu là khoảng cách giữa thơ truyền thống, thơ cách tân với thơ tân hình thức? Hay thế nào là tác phẩm mang cảm thức hậu hiện đại? Thủ pháp đặc trưng của nó là gì? Hoặc thậm chí, có hay không có trào lưu văn học hậu hiện đại? Vài năm qua, đã có vài nhà nghiên cứu, nhà phê bình thử trả lời câu hỏi này.

Ngay vào đầu thế kỉ XXI, trào lưu văn học hậu hiện đại nhập địa Việt Nam và phát triển mạnh mẽ. Hàng loạt tác phẩm thơ, tiểu thuyết, tập truyện ngắn ra đời tạo dấu ấn mới qua những tên tuổi cũ và mới viết đầy tài năng: Nhật Chiêu, Vũ Thành Sơn, Khánh Phương, Lê Anh Hoài, Nguyễn Vĩnh Nguyên, Như Huy, Nguyễn Thế Hoàng Linh, Lê Vĩnh Tài, Đặng Thân, Nguyễn Đình Chính… Cạnh đó, hàng loạt khuôn mặt mới cấp tập xuất hiện dưới dạng tác giả của văn chương mạng: Vũ Lập Nhật, Lynh Bacardi, Lưu Mêlan, Hoàng Long, Lê Minh Phong… tạo nên một phong trào văn học mới, sôi động và lí thú.

Song hành với sáng tác hậu hiện đại là các công trình phê bình và nghiên cứu hậu hiện đại ra đời, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu trào lưu văn học kia. Các bài viết nghiêm túc của Trương Đăng Dung, Nguyễn Văn Dân, Phương Lựu, Hoàng Hưng, Nguyễn Ước, Ngân Xuyên, Trần Quang Thái, Trần Tiễn Cao Đăng, Trần Ngọc Hiếu… giới thiệu đến độc giả Việt Nam làm quen với chủ nghĩa và văn chương hậu hiện đại. Trong đó bộ Văn học hậu hiện đại thế giới (2 tập) do Nhà Xuất bản Hội Nhà văn ấn hành năm 2003, ghi nhận một khởi động đáng kể. 8 năm sau đó, Hội thảo Khoa học Quốc gia tầm cỡ đầu tiên về hậu hiện đại (do Khoa Ngữ văn - Đại học Huế) tổ chức và cho ra công trình Văn học hậu hiện đại, diễn giải và tiếp nhận (NXB Văn học, 2011) đã đánh dấu mốc mới, ghi nhận thành tựu quan trọng của trào lưu văn học này.

Mới nhất, Phê bình văn học hậu hiện đại Việt Nam của nhiều tác giả do Lê Huy Bắc chủ biên được xem là bản sơ kết cả thập niên văn học hậu hiện đại hình thành và phát triển, nhấn vào bề sâu hơn.

Cuốn sách tập hợp 18 bài viết đặc thù nhất về nghiên cứu lí thuyết và phê bình văn học hậu hiện đại ở Việt Nam kể từ lúc khởi đầu đến nay.

“…Ngay từ cuối thế kỉ XX, nhiều công trình nghiên cứu hậu hiện đại đã được giới thiệu ở Việt Nam, tuy nhiên việc nghiên cứu này đến nay vẫn chưa được quan tâm đúng mức. Thực tế mà nói, chính phê bình hậu hiện đại hiện thời là nền tảng và động lực chủ yếu thúc đẩy sáng tác và nghiên cứu phát triển. Không đi theo hướng này, văn học Việt khó có thể hội nhập vào dòng chảy chung của sáng tác và nghiên cứu văn chương của nhân loại” (trích Lời nói đầu).

Khi sự tồn tại của chủ nghĩa hậu hiện đại ở Việt Nam bị đặt vấn đề, Phương Lựu có bài đáp trả, khẳng định rằng có (“Trao đổi với bạn Nguyễn Văn Dân về chủ nghĩa hậu hiện đại”). Có, nhưng khi độc giả đặt câu hỏi: thế nào là giải cấu trúc, là “siêu ngữ”, là “phi trung tâm”, là “liên văn bản” hay “trò chơi ngôn ngữ”… thì nội hàm của các thuật ngữ lạ lẫm kia được những Lê Huy Bắc, Trần Đình Sử, Nguyễn Văn Thuấn, Nguyễn Thị Hạnh lí giải thuyết phục.

Vấn đề hậu hiện đại có chống lại truyền thống tư tưởng phương Đông hay không, và đâu là mối tương đồng giữa tinh thần chủ nghĩa hậu hiện đại với truyền thống văn học Việt Nam, được Nhật Chiêu (“Thiền và hậu hiện đại”) và Inrasara (“Chủ nghĩa hậu hiện đại gặp gỡ Đông phương”) giải đáp khá thỏa đáng. 

Cạnh đó, các sáng tác hậu hiện đại của người trong nước lẫn hải ngoại của Nguyễn Huy Thiệp, Thuận, Đặng Thân… và thế giới: J.L. Borges, D. Barthelme, Paul Auster, A. Ryunosuke… cũng được các cây bút phê bình Lã Nguyên, Nguyễn Thị Bình, Phan Tuấn Anh, Đặng Thị Bích Hồng… phân tích thấu đáo, qua đó bật lên những đóng góp mới của chủ nghĩa hậu hiện đại vào nền văn học đương đại, Việt Nam và cả thế giới.

Thế giới mở, Việt Nam cần hội nhập với thế giới, hội nhập để thâu thái tinh hoa của nhân loại làm giàu sang nền văn hóa nước nhà, đồng thời đóng góp phần mình cho nhân loại. Ở đó, văn học là bộ phận quan trọng. Và trào lưu văn học hậu hiện đại Việt Nam là hệ quả, đồng thời là tác nhân tích cực mở ra cánh cửa hội nhập đó.

Inrasara

CÁC TIN BÀI KHÁC
Xem thêm >>
Xem tin theo ngày
Thông tin cần biết
Trao tiền bạn đọc hỗ trợ chị Phương

BT- Báo Bình Thuận vừa trao số tiền 3.500.000 đồng của bạn đọc (Khách sạn Bình Minh 2.000.000 đồng; chị Nguyễn Ngọc Như Ý, phường Phú Trinh, Phan Thiết 1.000.000 đồng và gia chủ số nhà 95 Trần Phú, Phan Thiết 500.000 đồng) hỗ trợ cho ba mẹ con chị Nguyễn Thị Bé Phương, ở thôn Hòn Mốc, xã Sông Bình (Bắc Bình) có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Chị Phương đang mắc căn bệnh hiểm nghèo.

Xem chi tiết
“Kênh rác” bốc mùi nồng nặc trong khu dân cư

BTO- Những ngày qua, thời tiết nắng nóng, oi bức, cũng đồng nghĩa với “kênh rác” tại cửa biển thuộc thôn Hà Thủy 1, xã Chí Công, huyện Tuy Phong bốc mùi hôi thối hơn bao giờ hết. Mặc dù tình trạng này đã được Báo Bình Thuận phản ánh khá lâu nhưng đến nay hiện trạng vẫn như cũ, thậm chí rác ngày càng nhiều và bốc mùi hôi thối hơn trước.

Xem chi tiết
 Muốn xin lại hồ sơ bệnh án cần thủ tục gì?

 BTO- Trong tháng 4/2018, tôi có đưa vợ đi Hà Nội do bệnh đột ngột vào nhập viện Bạch Mai, Hà Nội. Đến ngày 16/4/2018 vợ tôi chết tại Bệnh viện: KHOA HS C1 - VIỆN TIM MẠCH - BV BẠCH MAI; có giấy báo tử của Bệnh viện. Tôi muốn xin lại hồ sơ bệnh án để làm thủ tục bảo hiểm nhưng không có điều kiện đi Hà Nội. Tôi muốn ủy quyền cho người bạn đến nhận có được không? Thủ tục như thế nào? Kính mong Quý luật sư tư vấn. Xin chân thành cám ơn.

Xem chi tiết
Ông Em đã nộp đủ số tiền thu nợ cho công ty

BT- Một số cử tri xã Măng Tố, Tánh Linh phản ánh: Ông Lê Đức Em, cán bộ xã Măng Tố đã thu tiền nợ dự án dâu tằm tơ của các hộ dân từ nhiều năm trước, nhưng đến nay mới đưa phiếu thu là không đúng quy định của pháp luật. Các ngành chức năng huyện cần xử lý nghiêm hành vi chiếm dụng tiền của nhân dân đối với ông Em.

Xem chi tiết
Bò thả rong trên cung đường du lịch Mũi Né

BTO- Trong gần 1 tháng qua, khu vực đường Huỳnh Thúc Kháng (phường Mũi Né, TP. Phan Thiết), đoạn giáp ranh với địa giới hành chính phường Hàm Tiến thường xuyên xuất hiện cảnh bò thả rong, khiến người dân và du khách hoảng sợ.

Xem chi tiết
Xã Phong Nẫm (Phan Thiết): Gần 50 hộ dân chưa có điện lưới sử dụng

BT- Nằm cách tuyến đường dẫn từ xã Phong Nẫm (Phan Thiết) đi xã Hàm Hiệp (Hàm Thuận Bắc) chưa đến 1km, nhưng nhiều năm qua gần 20 hộ dân ở khu Bờ Kênh đôi thuộc tổ 9, thôn Xuân Phú, xã Phong Nẫm vẫn chưa được sử dụng điện nhà nước.

Xem chi tiết
Hỗ trợ trực tuyếnHotline: 0918680377 - 0623604533