Văn học nghệ thuật Cập nhật lúc 08:20:40 01/12/2013  (Lượt xem:  2348 )
Đọc phê bình văn học hậu hiện đạ

Đọc phê bình văn học hậu hiện đại Việt Nam

BT- Các thuật ngữ văn học mới du nhập vào Việt Nam mươi năm qua như thơ tân hình thức, văn chương hậu hiện đại… luôn gây sự tò mò nơi người đọc. Tò mò và phân vân. Làm thế nào phân biệt được đâu là khoảng cách giữa thơ truyền thống, thơ cách tân với thơ tân hình thức? Hay thế nào là tác phẩm mang cảm thức hậu hiện đại? Thủ pháp đặc trưng của nó là gì? Hoặc thậm chí, có hay không có trào lưu văn học hậu hiện đại? Vài năm qua, đã có vài nhà nghiên cứu, nhà phê bình thử trả lời câu hỏi này.

Ngay vào đầu thế kỉ XXI, trào lưu văn học hậu hiện đại nhập địa Việt Nam và phát triển mạnh mẽ. Hàng loạt tác phẩm thơ, tiểu thuyết, tập truyện ngắn ra đời tạo dấu ấn mới qua những tên tuổi cũ và mới viết đầy tài năng: Nhật Chiêu, Vũ Thành Sơn, Khánh Phương, Lê Anh Hoài, Nguyễn Vĩnh Nguyên, Như Huy, Nguyễn Thế Hoàng Linh, Lê Vĩnh Tài, Đặng Thân, Nguyễn Đình Chính… Cạnh đó, hàng loạt khuôn mặt mới cấp tập xuất hiện dưới dạng tác giả của văn chương mạng: Vũ Lập Nhật, Lynh Bacardi, Lưu Mêlan, Hoàng Long, Lê Minh Phong… tạo nên một phong trào văn học mới, sôi động và lí thú.

Song hành với sáng tác hậu hiện đại là các công trình phê bình và nghiên cứu hậu hiện đại ra đời, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu trào lưu văn học kia. Các bài viết nghiêm túc của Trương Đăng Dung, Nguyễn Văn Dân, Phương Lựu, Hoàng Hưng, Nguyễn Ước, Ngân Xuyên, Trần Quang Thái, Trần Tiễn Cao Đăng, Trần Ngọc Hiếu… giới thiệu đến độc giả Việt Nam làm quen với chủ nghĩa và văn chương hậu hiện đại. Trong đó bộ Văn học hậu hiện đại thế giới (2 tập) do Nhà Xuất bản Hội Nhà văn ấn hành năm 2003, ghi nhận một khởi động đáng kể. 8 năm sau đó, Hội thảo Khoa học Quốc gia tầm cỡ đầu tiên về hậu hiện đại (do Khoa Ngữ văn - Đại học Huế) tổ chức và cho ra công trình Văn học hậu hiện đại, diễn giải và tiếp nhận (NXB Văn học, 2011) đã đánh dấu mốc mới, ghi nhận thành tựu quan trọng của trào lưu văn học này.

Mới nhất, Phê bình văn học hậu hiện đại Việt Nam của nhiều tác giả do Lê Huy Bắc chủ biên được xem là bản sơ kết cả thập niên văn học hậu hiện đại hình thành và phát triển, nhấn vào bề sâu hơn.

Cuốn sách tập hợp 18 bài viết đặc thù nhất về nghiên cứu lí thuyết và phê bình văn học hậu hiện đại ở Việt Nam kể từ lúc khởi đầu đến nay.

“…Ngay từ cuối thế kỉ XX, nhiều công trình nghiên cứu hậu hiện đại đã được giới thiệu ở Việt Nam, tuy nhiên việc nghiên cứu này đến nay vẫn chưa được quan tâm đúng mức. Thực tế mà nói, chính phê bình hậu hiện đại hiện thời là nền tảng và động lực chủ yếu thúc đẩy sáng tác và nghiên cứu phát triển. Không đi theo hướng này, văn học Việt khó có thể hội nhập vào dòng chảy chung của sáng tác và nghiên cứu văn chương của nhân loại” (trích Lời nói đầu).

Khi sự tồn tại của chủ nghĩa hậu hiện đại ở Việt Nam bị đặt vấn đề, Phương Lựu có bài đáp trả, khẳng định rằng có (“Trao đổi với bạn Nguyễn Văn Dân về chủ nghĩa hậu hiện đại”). Có, nhưng khi độc giả đặt câu hỏi: thế nào là giải cấu trúc, là “siêu ngữ”, là “phi trung tâm”, là “liên văn bản” hay “trò chơi ngôn ngữ”… thì nội hàm của các thuật ngữ lạ lẫm kia được những Lê Huy Bắc, Trần Đình Sử, Nguyễn Văn Thuấn, Nguyễn Thị Hạnh lí giải thuyết phục.

Vấn đề hậu hiện đại có chống lại truyền thống tư tưởng phương Đông hay không, và đâu là mối tương đồng giữa tinh thần chủ nghĩa hậu hiện đại với truyền thống văn học Việt Nam, được Nhật Chiêu (“Thiền và hậu hiện đại”) và Inrasara (“Chủ nghĩa hậu hiện đại gặp gỡ Đông phương”) giải đáp khá thỏa đáng. 

Cạnh đó, các sáng tác hậu hiện đại của người trong nước lẫn hải ngoại của Nguyễn Huy Thiệp, Thuận, Đặng Thân… và thế giới: J.L. Borges, D. Barthelme, Paul Auster, A. Ryunosuke… cũng được các cây bút phê bình Lã Nguyên, Nguyễn Thị Bình, Phan Tuấn Anh, Đặng Thị Bích Hồng… phân tích thấu đáo, qua đó bật lên những đóng góp mới của chủ nghĩa hậu hiện đại vào nền văn học đương đại, Việt Nam và cả thế giới.

Thế giới mở, Việt Nam cần hội nhập với thế giới, hội nhập để thâu thái tinh hoa của nhân loại làm giàu sang nền văn hóa nước nhà, đồng thời đóng góp phần mình cho nhân loại. Ở đó, văn học là bộ phận quan trọng. Và trào lưu văn học hậu hiện đại Việt Nam là hệ quả, đồng thời là tác nhân tích cực mở ra cánh cửa hội nhập đó.

Inrasara

CÁC TIN BÀI KHÁC
Xem thêm >>
Xem tin theo ngày
Thông tin cần biết
Tặng 30 xe đạp cho học sinh nghèo xã vùng cao Đông Tiến

BT- Đoàn công tác xã hội Câu lạc bộ doanh nhân Sài Gòn tại TP.Hồ Chí Minh vừa tổ chức chuyến thăm và trao tặng 30 chiếc xe đạp cho 30 em học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trường tiểu học và THCS xã vùng cao Đông Tiến, huyện Hàm Thuận Bắc. Mỗi chiếc xe đạp trị giá khoảng 1.700.000 đồng; tổng trị giá 30 chiếc xe đạp khoảng 51 triệu đồng.

Xem chi tiết
Xung quanh bài báo “khổ sở vì barie”

BT- Số báo ra ngày 15/11/2017 trong mục “diễn đàn nhân dân” có đăng bài “khổ sở vì barie”. Sau khi báo phát hành thì UBND thị xã La Gi có văn bản phản hồi về một số thông tin mà bài báo đề cập. Tổ phúc tra của báo đã làm việc với cơ quan chuyên môn, chính quyền địa phương để xác minh lại những thông tin bài báo phản ánh.

Xem chi tiết
Đối tượng nào được miễn, giảm học phí?

BTO- Xin chào luật sư! Tôi có một học sinh năm nay em ấy 17 tuổi và cha mẹ em ấy mới mất cách đây 1 tháng. Hiện tại em đang sống với anh trai nhưng điều kiện kinh tế rất khó khăn. Nếu em ấy không có trợ cấp vì đã quá tuổi vị thành niên thì có được xét miễn, giảm học phí không ạ? Mong luật sư trả lời giúp, xim cám ơn!

Xem chi tiết
Trang trại đã khắc phục ô nhiễm môi trường

BT- Một số cử tri ở xã Hàm Đức, Hàm Thuận Bắc phản ánh: Trang trại chăn nuôi heo Châu Lê 2 tại xã Hàm Đức chưa xây dựng hoàn chỉnh hệ thống xử lý nước thải, nhưng đã đưa vào hoạt động, gây ô nhiễm môi trường xung quanh.

Xem chi tiết
Nên thường xuyên kiểm tra ống khí dẫn gas

BT- Để gọn gàng và mỹ quan căn bếp, hầu như nhà nào cũng đều đặt bình gas trong tủ kín dưới bếp. Với tư tưởng chủ quan của nhiều người, mỗi lần hết gas chỉ thay bình chứ chưa nghĩ đến thay ống dẫn gas. Vì họ cứ nghĩ, có làm sao đâu, ống vẫn tốt, việc gì phải thay.

Xem chi tiết
Ông Thất cần chấm dứt giết mổ gia súc

BT- Một số hộ dân ở xã Hàm Đức, Hàm Thuận Bắc phản ánh: Cơ sở giết mổ gia súc của ông Hà Văn Thất, thôn 5, xã Hàm Đức đã bị UBND xã Hàm Đức lập biên bản đình chỉ hoạt động, vì không có giấy phép giết mổ gia súc. Nhưng ông Thất vẫn không chấp hành, tiếp tục giết mổ gia súc, gây ô nhiễm môi trường xung quanh, làm cho nhân dân hết sức bức xúc.

Xem chi tiết
Hỗ trợ trực tuyếnHotline: 0918680377 - 0623604533