Văn học nghệ thuật Cập nhật lúc 08:20:40 01/12/2013  (Lượt xem:  2302 )
Đọc phê bình văn học hậu hiện đạ

Đọc phê bình văn học hậu hiện đại Việt Nam

BT- Các thuật ngữ văn học mới du nhập vào Việt Nam mươi năm qua như thơ tân hình thức, văn chương hậu hiện đại… luôn gây sự tò mò nơi người đọc. Tò mò và phân vân. Làm thế nào phân biệt được đâu là khoảng cách giữa thơ truyền thống, thơ cách tân với thơ tân hình thức? Hay thế nào là tác phẩm mang cảm thức hậu hiện đại? Thủ pháp đặc trưng của nó là gì? Hoặc thậm chí, có hay không có trào lưu văn học hậu hiện đại? Vài năm qua, đã có vài nhà nghiên cứu, nhà phê bình thử trả lời câu hỏi này.

Ngay vào đầu thế kỉ XXI, trào lưu văn học hậu hiện đại nhập địa Việt Nam và phát triển mạnh mẽ. Hàng loạt tác phẩm thơ, tiểu thuyết, tập truyện ngắn ra đời tạo dấu ấn mới qua những tên tuổi cũ và mới viết đầy tài năng: Nhật Chiêu, Vũ Thành Sơn, Khánh Phương, Lê Anh Hoài, Nguyễn Vĩnh Nguyên, Như Huy, Nguyễn Thế Hoàng Linh, Lê Vĩnh Tài, Đặng Thân, Nguyễn Đình Chính… Cạnh đó, hàng loạt khuôn mặt mới cấp tập xuất hiện dưới dạng tác giả của văn chương mạng: Vũ Lập Nhật, Lynh Bacardi, Lưu Mêlan, Hoàng Long, Lê Minh Phong… tạo nên một phong trào văn học mới, sôi động và lí thú.

Song hành với sáng tác hậu hiện đại là các công trình phê bình và nghiên cứu hậu hiện đại ra đời, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu trào lưu văn học kia. Các bài viết nghiêm túc của Trương Đăng Dung, Nguyễn Văn Dân, Phương Lựu, Hoàng Hưng, Nguyễn Ước, Ngân Xuyên, Trần Quang Thái, Trần Tiễn Cao Đăng, Trần Ngọc Hiếu… giới thiệu đến độc giả Việt Nam làm quen với chủ nghĩa và văn chương hậu hiện đại. Trong đó bộ Văn học hậu hiện đại thế giới (2 tập) do Nhà Xuất bản Hội Nhà văn ấn hành năm 2003, ghi nhận một khởi động đáng kể. 8 năm sau đó, Hội thảo Khoa học Quốc gia tầm cỡ đầu tiên về hậu hiện đại (do Khoa Ngữ văn - Đại học Huế) tổ chức và cho ra công trình Văn học hậu hiện đại, diễn giải và tiếp nhận (NXB Văn học, 2011) đã đánh dấu mốc mới, ghi nhận thành tựu quan trọng của trào lưu văn học này.

Mới nhất, Phê bình văn học hậu hiện đại Việt Nam của nhiều tác giả do Lê Huy Bắc chủ biên được xem là bản sơ kết cả thập niên văn học hậu hiện đại hình thành và phát triển, nhấn vào bề sâu hơn.

Cuốn sách tập hợp 18 bài viết đặc thù nhất về nghiên cứu lí thuyết và phê bình văn học hậu hiện đại ở Việt Nam kể từ lúc khởi đầu đến nay.

“…Ngay từ cuối thế kỉ XX, nhiều công trình nghiên cứu hậu hiện đại đã được giới thiệu ở Việt Nam, tuy nhiên việc nghiên cứu này đến nay vẫn chưa được quan tâm đúng mức. Thực tế mà nói, chính phê bình hậu hiện đại hiện thời là nền tảng và động lực chủ yếu thúc đẩy sáng tác và nghiên cứu phát triển. Không đi theo hướng này, văn học Việt khó có thể hội nhập vào dòng chảy chung của sáng tác và nghiên cứu văn chương của nhân loại” (trích Lời nói đầu).

Khi sự tồn tại của chủ nghĩa hậu hiện đại ở Việt Nam bị đặt vấn đề, Phương Lựu có bài đáp trả, khẳng định rằng có (“Trao đổi với bạn Nguyễn Văn Dân về chủ nghĩa hậu hiện đại”). Có, nhưng khi độc giả đặt câu hỏi: thế nào là giải cấu trúc, là “siêu ngữ”, là “phi trung tâm”, là “liên văn bản” hay “trò chơi ngôn ngữ”… thì nội hàm của các thuật ngữ lạ lẫm kia được những Lê Huy Bắc, Trần Đình Sử, Nguyễn Văn Thuấn, Nguyễn Thị Hạnh lí giải thuyết phục.

Vấn đề hậu hiện đại có chống lại truyền thống tư tưởng phương Đông hay không, và đâu là mối tương đồng giữa tinh thần chủ nghĩa hậu hiện đại với truyền thống văn học Việt Nam, được Nhật Chiêu (“Thiền và hậu hiện đại”) và Inrasara (“Chủ nghĩa hậu hiện đại gặp gỡ Đông phương”) giải đáp khá thỏa đáng. 

Cạnh đó, các sáng tác hậu hiện đại của người trong nước lẫn hải ngoại của Nguyễn Huy Thiệp, Thuận, Đặng Thân… và thế giới: J.L. Borges, D. Barthelme, Paul Auster, A. Ryunosuke… cũng được các cây bút phê bình Lã Nguyên, Nguyễn Thị Bình, Phan Tuấn Anh, Đặng Thị Bích Hồng… phân tích thấu đáo, qua đó bật lên những đóng góp mới của chủ nghĩa hậu hiện đại vào nền văn học đương đại, Việt Nam và cả thế giới.

Thế giới mở, Việt Nam cần hội nhập với thế giới, hội nhập để thâu thái tinh hoa của nhân loại làm giàu sang nền văn hóa nước nhà, đồng thời đóng góp phần mình cho nhân loại. Ở đó, văn học là bộ phận quan trọng. Và trào lưu văn học hậu hiện đại Việt Nam là hệ quả, đồng thời là tác nhân tích cực mở ra cánh cửa hội nhập đó.

Inrasara

CÁC TIN BÀI KHÁC
Xem thêm >>
Xem tin theo ngày
Thông tin cần biết
Trao 225 triệu đồng của Bảo hiểm AIA cho trẻ em khó khăn

 BTO- Sáng 19/10, Quỹ Bảo trợ Trẻ em Việt Nam phối hợp với Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ AIA Việt Nam (AIA Việt Nam) tổ chức chương trình “Hành trình cuộc sống” mùa thứ 4 năm 2017 tại Trung tâm hội nghị tỉnh.

Xem chi tiết
Áp giá bồi thường, hỗ trợ theo đúng quy định pháp luật

BT - Ông Nguyễn Trọng Truyên và 11 hộ dân ở xã Gia An, Tánh Linh phản ánh: Các ngành chức năng huyện Tánh Linh đã áp giá bồi thường, hỗ trợ cho các hộ dân để xây dựng tuyến kênh chính Nam, thuộc hệ thống thủy lợi Tà Pao không đúng với giá đất hiện tại, chỉ bồi thường 26.000 đồng/m2 x 2,5 lần.

Xem chi tiết
Bố em bị bệnh tâm thần thì có phải trả tiền cấp dưỡng cho mẹ em không ạ?

BTO- Tòa đã tuyên án là cấp dưỡng 1 triệu đồng/tháng, nhưng bố em không chi trả. Lúc ly hôn thì bố em và gia đình nội không thừa nhận bố bị bệnh. Giờ bố bệnh nặng nên mất năng lực hành vi dân sự rồi. Nếu người giám hộ cho bố là em thì mẹ em không lấy đâu. Nhưng em bị ép nên đã ký vào giấy xác nhận người giám hộ là ông bác em. Giờ ông ấy bán hết vườn của bố, nên mẹ em muốn đòi lại tiền trợ cấp.

Xem chi tiết
Chị Loan không thuộc trường hợp được ủy quyền nhận bảo hiểm thất nghiệp

BT- Bà Nguyễn Thị Túy (ngụ tại phường Đức Thắng, TP.Phan Thiết) phản ánh: Con bà là Nguyễn Thị Thanh Loan làm công nhân chế biến thủy sản tại Công ty TNHH Hải Thuận từ tháng 7/2008 đến ngày 1/2/2017. Tính đến thời điểm nghỉ việc con bà tham gia đóng bảo hiểm được 8 năm 7 tháng.

Xem chi tiết
Rác ngập bờ kè Tân Long

BTO- Đối với nhiều người dân thị xã La Gi thì bờ kè Tân Long, phường Bình Tân… là một địa điểm khá quen thuộc, là nơi nhiều bạn trẻ thường đến câu cá và hóng mát. Có thể nói phong cảnh nơi đây khá hoang sơ, vì thế vào những buổi sáng cuối tuần hoặc thời điểm chiều tà, rất nhiều người dân đến đây để thư giản và tận hưởng không khí mát lạnh của gió biển sau những ngày làm việc mệt mỏi.

Xem chi tiết
Cần tăng cường quản lý đất nghĩa trang thị xã La Gi

BT- Từ năm 2010 đến nay, thực hiện Quyết định số 1696/QĐ-UBND của UBND tỉnh, UBND thị xã La Gi không thu tiền sử dụng đất mai táng và việc cấp trước 50 lô đất trong nghĩa trang thị xã La Gi cũ tại xã Tân Phước cho người già từ 70 tuổi trở lên, người mắc bệnh nan y không thể chữa trị được, không thu tiền đóng góp xây dựng hạ tầng.

Xem chi tiết
Hỗ trợ trực tuyếnHotline: 0918680377 - 0623604533