Xuân 2014 Cập nhật lúc 15:38:29 18/01/2014  (Lượt xem:  2425 )
Nhớ tết xưa Phan Thiết

Nhớ tết xưa Phan Thiết

BT- Cứ mỗi lần nghe con cháu bàn chuyện sắm tết, bà lại bồi hồi nhớ lại những cái tết xưa. Bởi theo những người lớn tuổi, tết ngày xưa thiêng liêng và ấm cúng lắm.   

 Xôn xao ký ức

Hình ảnh những cái tết từ thời con gái luôn là kỷ niệm đẹp trong lòng bà Nguyễn Thị Hay, người tuổi đã ngoài 80, đang sống tại phường Đức Thắng (Phan Thiết). Bà mở lòng kể: Hơn 50 năm trước, độ rằm tháng chạp là Phan Thiết bắt đầu mở chợ tết. Chợ họp dọc theo đường Gia Long (nay là Nguyễn Huệ) và quanh vườn bông Đức Nghĩa giống như chợ tết bây giờ. Có khác chăng là chợ lúc đó mở sớm và phần lớn là bán những mặt hàng của Phan Thiết sản xuất dùng cúng kiếng trong ba ngày tết. Trái cây thì có bưởi, chuối, đào tiên, cam, quýt, ô mai (lê ki ma), rồi hoa có vạn thọ, mồng gà, trường sanh, cúc vàng, các thứ này đều trồng tại Phú Hội, Đại Nẫm. Đặc biệt, là hoa mai chặt trên rừng Bình Thuận, ngồi bán kín một đoạn bờ sông Cà Ty hai bên cầu Quan (cầu Lê Hồng Phong bây giờ). Bánh mứt bán ít lắm vì nhà nào cũng làm, chỉ có một vài thứ như mứt chà là của Ấn Độ, bánh tổ và bánh in hiệu Bổn Lập Trai của người Hoa ở Sài Gòn làm. Trời, nhắc đến cái bánh in ngày xưa mà thấy nhớ, phong bánh trắng tinh khiết, cũng có loại trộn cả mè đen, bánh có khía sẵn lát mỏng, khi ăn vừa bóc từng miếng cho vào miệng, bánh tan ra, nhấp một ngụm trà… sao mà thấm! 

Từ khoảng 20 tháng chạp, các gia đình chuẩn bị làm các loại mứt như mứt gừng, mứt mãng cầu, mứt dừa, mứt bí đao, đặc biệt một số nhà khá giả còn làm cả loại mứt cao thiên môn (tức tóc tiên, là một loại củ rừng còn có tên “sâm ngàn củ”). Rồi đổ bánh kẹp và đóng cốm, đây có thể nói là lúc cả nhà vui vẻ nhất vì tất cả đều tập trung lại để làm. Còn đóng cốm thì khác hẳn thời nay, nổ (tức thóc nếp đã rang) mua từ trên quê về đổ ra nia, người lớn và con nít xúm xít xung quanh nhặt sạch vỏ trấu còn dính vào hạt nổ. Thắng đường thiệt keo, cho thêm chút gừng, chút me rồi trộn từ từ cho nổ thấm đều, xong cho vào cái hộc bằng gỗ ép thật chặt rồi gõ ra nia đem phơi nắng, xong mua giấy ngũ sắc bọc lại. Lúc này, con nít lấy kéo cắt những tai hoa chờ dán vào hai bên hộc cốm cho đẹp. Cả nhà vừa làm vừa ngắm nghía thành quả trang trí của nhau, cười nói vui vẻ. Cốm đóng kỹ có thể để được 3 - 4 tháng, lúc đó muốn ăn phải lấy dao và búa mới chặt ra được, nhưng miếng cốm vẫn còn dẻo và thơm mùi gừng. Đến độ 28 tết, bắt đầu gói bánh tét, nấu thịt kho tàu nhưng khi đó không có cho trứng, chỉ kho khô mà thịt thiệt nhừ, rồi kho cá thu, kho măng, bó giò heo để luộc. Cũng không quên làm vài hũ củ kiệu, củ cải muối nữa. Mấy ngày đó, không khí gia đình chộn rộn lắm.                   

Và một thời nhớ lại

Tết ngày xưa đúng là dịp để con cháu tưởng nhớ ông bà tổ tiên. Im lặng một lúc như để nhớ về thời con gái, bà Hay khẽ khàng nói tiếp: 29, 30 tết chuẩn bị đơm đĩa quả tử, gồm các thứ trái cây quê nhà như chuối, bưởi, đào tiên, ô mai, cam và quýt thôi, chứ ngày ấy đâu có trái cây ngoại nhập  như lê, táo. Trên bàn thờ ngoài đĩa quả tử, còn có mấy hộc cốm, bánh mứt thì mỗi lần cúng là một lần thay. 6 giờ chiều 30 tết, bắt đầu vào những giờ phút thiêng liêng nhất: Cúng rước ông bà về!  Thời kỳ đó nhà nào nhà nấy pháo nổ rộn ràng vui vẻ, tùy kinh tế gia đình mà có nhà chỉ đốt một phong, có nhà đốt cả dây, pháo tép pháo tống tưng bừng, nhất là đến lúc cúng đón giao thừa. Rồi mấy ngày sau đó, những nhà khá giả cứ mỗi lần cúng là một lần đốt pháo (nay do tác hại của pháo nên Nhà nước cấm). Nói đến tết xưa là phải nhắc đến chuyện lễ nghi tập tục đâu ra đó. Chiều 30 tết, con cháu các nơi cùng nhau tập trung trở về nhà tự cúng đón ông bà, sau đó mới trở về nhà mình lo đón tết. Những nhà làm ăn buôn bán, gần giờ giao thừa chọn người con nào hợp tuổi với năm đó cho ra đứng quanh quẩn ở ngoài đường, cúng giao thừa xong, khi gia đình đóng kín cửa lại thì người đó tới kêu chủ nhà mở cửa và đi vào, coi như gia đình đã được “xông đất”. Ngày mồng một, nhà nhà đều đóng cửa, chỉ có người lớn đi đến thắp nhang ở đình làng. Mồng hai tết, cả nhà bắt đầu đi chúc tết họ hàng dòng tộc, ai nấy đều ăn vận đẹp. Đàn bà mặc áo dài. Đàn ông mặc quần tây áo sơ mi, mang dép da đàng hoàng, đôi khi cũng mặc áo dài đội khăn đóng và đi guốc vông. Tụi nhỏ thì con trai mặc pi-ja-ma (một dạng đồ bộ), con gái mặc áo đầm, những nhà khá giả cho cả con trai lẫn con gái đều mặc áo dài đi chúc tết cùng ông bà, cha mẹ. Khi đến nhà ai, việc đầu tiên là đến thắp nhang trên bàn thờ trước, xong mới ngồi chuyện trò. Nói đến tết ngày xưa, không khỏi nhắc đến tập tục chơi bài, ngày đó người ta không chơi bài dạng cờ bạc ăn tiền như bây giờ mà cốt là giải trí trong mấy ngày xuân, họ hàng thân thuộc trải chiếu cùng ngồi chơi các thứ xóc đĩa, bầu cua cá cọp, bài tới, hoặc cờ tướng, chỉ lai rai đến mồng 7 tết là tất cả đều trở lại công việc làm ăn.

Như chạnh lòng nhớ đến tết xưa, bà rủ rỉ: Tết bây giờ không như xưa. Tuổi trẻ cứ đến kỳ nghỉ tết chỉ biết đi đây đi đó cho vui, nào mấy đứa biết được ý nghĩa của hai từ Nguyên đán theo nho học là “sự khởi đầu của buổi sáng sớm”, mà đầu năm có khởi đầu tốt thì quanh năm mới đẹp, mới hay chớ. Và bà ao ước bây giờ có ai đó đi tìm hiểu, sưu tầm tập tục ăn tết cổ truyền từ những năm xa xưa của Phan Thiết rồi ghi chép lại, để lớp cháu con sau này đọc và hiểu được phong tục đón tết ngày xưa. 

TRƯƠNG BẠCH TUYẾT

Xem tin theo ngày
Thông tin cần biết
Trao tiền bạn đọc hỗ trợ chị Phương

BT- Báo Bình Thuận vừa trao số tiền 3.500.000 đồng của bạn đọc (Khách sạn Bình Minh 2.000.000 đồng; chị Nguyễn Ngọc Như Ý, phường Phú Trinh, Phan Thiết 1.000.000 đồng và gia chủ số nhà 95 Trần Phú, Phan Thiết 500.000 đồng) hỗ trợ cho ba mẹ con chị Nguyễn Thị Bé Phương, ở thôn Hòn Mốc, xã Sông Bình (Bắc Bình) có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Chị Phương đang mắc căn bệnh hiểm nghèo.

Xem chi tiết
Đèn đường QL 55 qua trung tâm xã Sơn Mỹ tối tăm

BT- Đoạn đường quốc lộ 55 dài 500 m qua thôn 2, xã Sơn Mỹ (Hàm Tân) trở nên tối tăm khi hoàng hôn buông xuống đã hơn 3 tháng nay. Đây là khu vực trung tâm của xã, đông dân cư sinh sống hai bên đường, được thiết kế 10 trụ điện có gắn đèn đường tỏa sáng ban đêm, góp phần đảm bảo an ninh trật tự thôn xóm.

Xem chi tiết
Chung sống như vợ chồng với người đã có gia đình, có bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

 BTO- Xin luật sư cho tôi hỏi! Tôi có người bạn yêu 1 người đàn ông (đã có vợ và 02 con) và hiện bạn tôi đã có thai. Người vợ biết sự việc đã nhiều lần đánh ghen, quậy phá và đe dọa làm đơn tố cáo cho đi tù. Hiện bạn tôi hoàn toàn bị suy sụp về tinh thần. Xin hỏi, hành vi của bạn tôi và người đàn ông kia có phạm tội không?

Xem chi tiết
Ông Em đã nộp đủ số tiền thu nợ cho công ty

BT- Một số cử tri xã Măng Tố, Tánh Linh phản ánh: Ông Lê Đức Em, cán bộ xã Măng Tố đã thu tiền nợ dự án dâu tằm tơ của các hộ dân từ nhiều năm trước, nhưng đến nay mới đưa phiếu thu là không đúng quy định của pháp luật. Các ngành chức năng huyện cần xử lý nghiêm hành vi chiếm dụng tiền của nhân dân đối với ông Em.

Xem chi tiết
Ngã ba Hòa Thắng: Điểm đen tai nạn giao thông

BT- Ngã ba Hòa Thắng nằm trên tỉnh lộ 715 xã Hòa Thắng (huyện Bắc Bình). Đây là tuyến đường dẫn đến các điểm du lịch nổi tiếng như Bàu Trắng, Mũi Yến và các điểm du lịch lân cận.

Xem chi tiết
Xã Phong Nẫm (Phan Thiết): Gần 50 hộ dân chưa có điện lưới sử dụng

BT- Nằm cách tuyến đường dẫn từ xã Phong Nẫm (Phan Thiết) đi xã Hàm Hiệp (Hàm Thuận Bắc) chưa đến 1km, nhưng nhiều năm qua gần 20 hộ dân ở khu Bờ Kênh đôi thuộc tổ 9, thôn Xuân Phú, xã Phong Nẫm vẫn chưa được sử dụng điện nhà nước.

Xem chi tiết
Hỗ trợ trực tuyếnHotline: 0918680377 - 0623604533