“Định cư ở đây lâu năm nên ảnh hưởng cách sống thực dụng của họ”. Ngại tôi hiểu nhầm, anh nói chữ thực dụng hiểu theo Lê Bá Kông đấy. Anh bạn ở thành phố Milwaukee, bang Wisconsin - Mỹ, nói chuyện qua điện thoại với tôi như vậy.

Quan niệm nhìn từ thực tế

Tôi hỏi hiểu theo Lê Bá Kông là thế nào, anh giải thích, trước năm 1975, giáo dục phổ thông miền Nam từ đệ nhất cấp đến đệ nhị cấp, học sinh ngữ Anh với bộ sách English For Today, ông Lê Bá Kông dịch bộ sách ra tiếng Việt kèm theo là Anh ngữ thực dụng. Thực dụng ở đây được hiểu là việc làm có giá trị thiết thực, mang lại lợi ích thực tế, không phù phiếm. Chắc ông Lê Bá Kông dịch ra chữ thực dụng theo nghĩa đó, chứ không phải hiểu theo nghĩa nhằm vào những gì mang lại lợi ích vật chất trước mắt cho mình, không quan tâm đến những mặt khác. Anh cười: Tôi nói theo Từ điển tiếng Việt đấy(*), chứ không phải tự tôi nghĩ ra đâu. Tôi hỏi ở bên ấy Từ điển tiếng Việt đâu ra mà nói thế? Anh bảo nhờ người ở quê mua gửi qua để con cháu tra cứu học thêm tiếng Việt, nó không nói được tiếng Việt coi như mất gốc, lo lắm. Rồi cuộc nói chuyện của chúng tôi xoay quanh vấn đề học tập, khi tôi nhắc đến tin vui anh đưa trên facebook về đứa cháu thi đạt danh hiệu học sinh giỏi. Tôi hỏi về thực trạng bồi dưỡng học sinh đi thi học sinh giỏi của cháu như thế nào, anh bảo không nghe cháu nói đến bồi dưỡng gì cả, nhà trường chọn và động viên những học sinh có năng khiếu, có đam mê bộ môn đưa đi dự thi, nhưng nếu học sinh không đồng ý thì thôi, không được ép. Với học sinh phổ thông có hai nội dung thi mà họ rất coi trọng, đó là các kỳ thi thể thao và thi khoa học. Họ đánh giá các giải thể thao cao hơn giải các kỳ thi kiến thức văn hóa; giải các kỳ thi ứng dụng kiến thức khoa học có tính tập thể cao hơn các giải cá nhân. Các cuộc thi Olimpic khoa học (Science Olympiad) họ rất khích lệ tinh thần làm việc theo nhóm, khuyến khích kỹ năng tư duy vận dụng kiến thức vào giải quyết những vấn đề thực tế trong cuộc sống, chẳng hạn như việc xử lý vấn đề môi trường sinh thái hiệu quả… chứ không thiên về lý thuyết, hay nặng về kỹ năng ghi nhớ.

Hỏi tại sao họ coi trọng giải thể thao của học sinh hơn giải thi kiến thức văn hóa. Anh nói họ quan niệm, tuổi đời để thực hiện đạt các giải thể thao rất ngắn, nằm trong độ tuổi thanh niên. Điều đó thể hiện rất rõ ở các kỳ thi thế vận hội Olympic, những vận động viên đạt thành tích cao phần đông còn rất trẻ ở tuổi học sinh, sinh viên. Khi hết tuổi thanh niên thì họ khó mà phát huy năng khiếu để đạt thành tích cao trong thể thao được nữa. Như trong túc cầu (bóng đá), những cầu thủ xuất sắc đến độ tuổi 29, 30 được xem là lão tướng rồi, vượt qua lứa tuổi ấy dẫu kỹ năng nghệ thuật cao đến đâu cũng khó mà phát huy sở trường để đạt thành tích vượt trội, nếu còn yêu nghề thì lui về sân sau làm huấn luyện viên. Họ rất coi trọng tính tập thể, tinh thần hợp tác đồng đội trong thi đấu, nên giá như đội túc cầu đạt giải của bang tổ chức khi trở về được nhà trường đón tiếp rất trang trọng. Còn kiến thức ở các bộ môn văn hóa, nếu đạt được những thành tích cao nhất qua các kỳ thi để nhận giải, nhà trường cũng tổ chức khen thưởng, nhưng xem đó là dấu mốc thể hiện năng lực trí tuệ bước đầu làm hành trang trên con đường chinh phục tri thức ở phía trước. Về lĩnh vực nâng cao trình độ trí tuệ để thành đạt đến đỉnh cao, con người có thể thực hiện suốt đời, sẽ không bao giờ muộn, nhưng phải có lòng đam mê, ý chí kiên trì mới là yếu tố quyết định thành công.

Khích lệ cái mới để phát huy

Anh bạn có một thời làm thầy giáo, đọc nhiều, quan sát những hiện tượng thực tế để viết, nên trao đổi về đề tài này anh thuyết minh tôi nghe khá thích thú. Tôi kể lại nội dung trao đổi đó cho một thầy giáo nghe. Thầy nói đúng là các kỳ thi học sinh giỏi ở nước ta còn nặng về kiểm tra kiến thức mang tính lý thuyết, ghi nhớ nhiều hơn vận dụng giải quyết vấn đề thực tiễn và chủ yếu khai thác năng lực cá nhân học sinh hơn là tinh thần đồng đội làm việc theo nhóm. Nhưng những năm học gần đây, việc tổ chức thi tài năng trẻ cho học sinh ở trường phổ thông đang có hướng mở ra đáng ghi nhận là Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức các kỳ thi khoa học kỹ thuật sáng tạo, yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức để xử lý những vấn đề trong thực tế, chế tạo sản phẩm, như cách giáo dục của nhiều nước tiên tiến, song nội dung giáo dục thi cử theo hướng này chưa được thực hiện phổ biến rộng rãi ở các trường và các cấp học – từ tiểu học đến trung học phổ thông.

(*) Việt Nam tự điển của Lê Văn Đức cũng giải nghĩa từ thực dụng: dùng vào việc thiết thật, không phù phiếm; thực dụng chủ nghĩa dt. (triết): chủ trương dùng hiệu quả đã nắm sẵn làm tiêu chuẩn cho chân lý.

VÕ NGUYÊN


(0) Bình luận
Bài liên quan
Khánh thành Trạm năng lượng mặt trời
Nhân dịp kỷ niệm 91 năm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (26/3/1931 – 26/3/2022), chào mừng Đại hội Đoàn các cấp nhiệm kỳ 2022 – 2027. Mới đây Ban Chấp hành Đoàn trường Cao đẳng Nghề Bình Thuận đã tổ chức khánh thành công trình thanh niên Trạm sạc năng lượng mặt trời.
Nổi bật
Đừng bỏ lỡ
  • Tổng thống Mỹ “sa thải hàng loạt quan chức an ninh quốc gia”
    1 giờ trước Quốc tế
    Tổng thống Trump có thể đã sa thải 6 quan chức an ninh quốc gia, sau khi một nhà hoạt động nêu lo ngại về lòng trung thành của họ.
  • Bão càn quét nước Mỹ khiến ít nhất 7 người chết
    1 giờ trước Quốc tế
    Cơn bão mùa xuân xuất hiện tại một số tiểu bang Mỹ, đi kèm lốc xoáy và lũ quét, đã khiến ít nhất 7 người thiệt mạng và được dự báo tăng cường độ trong ngày 4/4.
  • Bộ Ngoại giao Việt Nam lên tiếng về mức thuế đối ứng của Mỹ
    2 giờ trước Quốc tế
    Việt Nam lấy làm tiếc và cho rằng việc Mỹ công bố áp thuế đối ứng là chưa phù hợp với thực tế, không đúng với tinh thần quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.
  • Phan Thiết đổi thay sau 50 năm giải phóng
    4 giờ trước Phóng sự ảnh
    BTO-50 năm kể từ ngày giải phóng, thành phố biển Phan Thiết, thủ phủ của Bình Thuận đã có những đổi thay rõ rệt. Hạ tầng cũ kỹ lạc hậu ngày nào nay đã trở nên “lộng lẫy” hơn rất nhiều.
  • Kính mời độc giả đón đọc báo in Bình Thuận hôm nay (4/4)
    6 giờ trước Bạn đọc
    Về lại chiến khu Lê!; Tình yêu Bình Thuận; Thị trường khách Hàn Quốc: “Đất vàng” bắt đầu khai phá; Ai bánh tráng mắm ruốc không?; Điểm tựa chăm sóc sức khỏe ở Trường Sa; Gieo “hạt giống đỏ” từ các trường học; Gác cu “thú ngu” tao nhã;...
  • Đại chiến thành London
    6 giờ trước Thể thao
    Trận derby thành London giữa Chelsea và Tottenham, là cặp đấu muộn nhất tại vòng 30 Giải Ngoại hạng Anh (Premier League). Chelsea đứng trước cơ hội bảo vệ vị trí trong top 4. Còn Tottenham một cú sảy chân sẽ khiến vị trí huấn luyện...
  • Thị trường khách Hàn Quốc: “Đất vàng” bắt đầu khai phá
    6 giờ trước Du lịch
    Hàn Quốc được đánh giá là thị trường quốc tế có lượng khách đến Việt Nam đông nhất, chính vì vậy, quốc gia này trở thành mảnh “đất vàng” đầy tiềm năng mà ngành du lịch nhiều địa phương trong nước mong muốn khai thác một cách hiệu quả....
  • Tư vấn tâm lý học đường: “Chìa khóa” gỡ rối cho các em!
    6 giờ trước Giáo dục - Thanh niên
    Tư vấn tâm lý học đường có vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa, hỗ trợ, can thiệp các trường hợp học sinh gặp phải các vấn đề ảnh hưởng đến học tập và cuộc sống, từ đó nâng cao chất lượng dạy và học.
  • Những mục tiêu trong đời
    6 giờ trước Đời sống
    Đời sống xã hội có biết bao người. Mỗi người là một thế giới riêng biệt, khác nhau về thể chất, tư duy, về tình cảm, lối sống… Mỗi người sống với những mục tiêu khác nhau. Xác định những mục tiêu trong đời mình là tự bản thân của mỗi...
  • Gác cu “thú ngu” tao nhã
    7 giờ trước Văn hóa - Thể thao
    Dân gian ta có câu “Ở đời có bốn cái ngu: Làm mai, lãnh nợ, gác cu, cầm chầu”. “Nghề” gác cu được xếp vị trí thứ 3 tức “đệ tam ngu”. Mấy cái ngu như làm mai, lãnh nợ thì hệ quả đã rõ ràng, còn như gác cu, dù là “tam ngu” nhưng xem ra...
  • Nhạc sĩ Lư Nhất Vũ - người đi tìm ngọc, đã về miền mây trắng
    7 giờ trước Văn hóa - Thể thao
    Nhạc sĩ Lư Nhất Vũ, tác giả của nhiều công trình biên khảo, nghiên cứu về dân ca Việt Nam đặc biệt có giá trị, người khai sinh ra những ca khúc nổi tiếng trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và sau ngày hòa bình lập lại đã về miền mây...
  • Điểm tựa chăm sóc sức khỏe ở Trường Sa
    7 giờ trước Y tế
    Mang trên vai sứ mệnh chăm sóc sức khỏe, sự hiện diện của các trung tâm y tế, bệnh xá và đội ngũ y, bác sĩ trên các đảo thuộc quần đảo Trường Sa đã giúp quân dân ta thêm yên tâm công tác, lao động, đồng thời cũng là điểm tựa để ngư...
  • Tình yêu Bình Thuận
    7 giờ trước Văn học nghệ thuật
    Nhắc đến Bình Thuận sao tôi cảm thấy nhớ vô cùng. Nhớ về lần đi du lịch ấy, cảnh sắc của Bình Thuận làm tôi nhớ mãi không quên. Và cũng nhờ lần du lịch đó tôi đã trở thành con dâu của Bình Thuận nơi giờ đây tôi đã sống.
  • Về lại chiến khu Lê!
    7 giờ trước Kinh tế
    “Rừng Ô Rô đã biến thành khu lịch sử; Nước Bàu Thiêu pha máu đỏ chống quân thù”. Tháng tư lịch sử, chúng tôi trở lại xã Hồng Phong, một trong những vùng căn cứ cách mạng của Bình Thuận trong suốt 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp...
  • “Lưới trời” tuy thưa mà khó thoát
    7 giờ trước Pháp luật
    Ngay sau khi thực hiện hành vi phạm tội, 2 đối tượng đã bỏ trốn khỏi nơi cư trú để trốn tránh sự trừng phạt của pháp luật. Nhưng các cán bộ, chiến sĩ Cơ quan An ninh điều tra, Công an tỉnh Bình Thuận vẫn ngày đêm truy tìm dấu vết, lần...
  • Quý I/2025: Đảng bộ tỉnh kết nạp được 282 đảng viên mới
    7 giờ trước Chính trị
    Theo Ban Tổ chức Tỉnh ủy, trong 3 tháng đầu năm 2025 toàn Đảng bộ tỉnh đã kết nạp được 282/2.000 đảng viên đạt tỷ lệ 14,10% chỉ tiêu đề ra, vượt 34 đảng viên so với cùng kỳ năm 2024.
  • Gieo “hạt giống đỏ” từ các trường học
    7 giờ trước Chính trị
    Công tác phát triển Đảng trong học sinh trung học phổ thông (THPT) trên địa bàn tỉnh thời gian qua đã có chuyển biến tích cực với nhiều cách làm hiệu quả, sáng tạo. Nhiều trường THPT đã chú trọng đào tạo học sinh THPT phát triển một...
  • Đêm ca nhạc ân tình tháng 4 ở Tánh Linh
    7 giờ trước Văn hóa - Thể thao
    Huyện Tánh Linh trước đây là nơi đất rộng người thưa. Sau năm 1975 nhiều bà con từ khắp mọi miền đất nước đến lập nghiệp, đến nay nhiều người trở nên giàu có nhưng vẫn còn hộ nghèo khó. Nhân kỷ niệm ngày mất của cố nhạc sĩ Trịnh Công...
  • Lối ra cho nhà ở thương mại
    7 giờ trước Vấn đề và sự kiện
    Những bất cập trong thực hiện dự án nhà ở thương mại đã có lối ra, khi những “rào cản” đã được tháo gỡ. Trên thực tế triển khai các dự án nhà ở thương mại từ 10 năm trước cho đến nay, có nhiều ý kiến cho rằng đã và đang có sự thiếu...
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO
Thực dụng