Văn hóa Cập nhật lúc 09:08:50 21/09/2018  (Lượt xem:  2080 )
Hàm Thạnh và những dáng đá vọng

Hàm Thạnh và những dáng đá vọng phu

 BT- “Nếu một mai cha về có hỏi

Mẹ ở đâu? Con trả lời sao?

Con sẽ chỉ ra cây đào nhỏ

Bên cây tùng rồi đứng lặng yên…”

(Thơ Thanh Tịnh)

Tôi đang đi trên một vùng đất mà có thể nói cứ dừng xe bất kỳ chỗ nào cũng đều có những trận đánh từng diễn ra. Việc khoan xuống các vỉa tầng ký ức để chạm hồn cốt tâm linh của một vùng đất là việc làm của nhà văn lớn, tôi chỉ là người làm báo nhỏ lang thang ghi chép lại những cảm nhận riêng mình qua những gì mình biết được, nghe kể lại mà thôi. Và lịch sử vùng đất này, với những cái tên Cà Gằng, Bàu Muống, Suối Chinh, Ruộng Vỡ… đã đem đến cho tôi nhiều cung bậc cảm xúc, đất ở đây không chỉ là đất, đất là máu người, là xác người, đất là những mảnh đời góa bụa, đớn đau, những tiếng khóc thét bơ vơ, lạc loài, những trộn lẫn nước mắt và những niềm hạnh phúc chưa bao giờ trọn vẹn. Và chồng chồng lớp lớp trên đất, trong đất, cùng đất là trăm ngàn dấu chân những người trai một đi không trở lại.

Hỏi thăm sức khỏe và tặng quà Mẹ Việt Nam anh hùng (ảnh có tính chất minh họa). Ảnh: T. T

Tôi có một thú đam mê là chơi đá cảnh nguyên bản, do vậy sau những lúc giải quyết tạm ổn công việc, tôi thường dành vài phút cho việc nhìn ngó, sưu tầm những viên đá đẹp dọc theo sông suối. Trưa nay, mấy viên đá hình người đàn bà ngồi, mắt dõi về xa xăm vừa nhặt được đã làm tôi xúc động, xúc động vì sự liên tưởng do thần thái của đá liên quan đến con người ở đây gợi nên hơn là do những xâm thực tự nhiên. Sao ở đây lại nhiều quá những viên đá vọng phu?! Đó không phải là câu hỏi mà là một câu cảm thán bật lên từ tâm hồn khi tôi đang đi trên vùng đất Hàm Thạnh, nơi có quá nhiều phụ nữ chờ chồng chờ con đến mòn mỏi, đến gục xuống và mãi mãi họ đã không trở về.

Tôi nhớ mẹ Trần Thị Lý anh hùng, người đàn bà có 3 con đều lên đường tham gia kháng chiến và không bao giờ quay về với mẹ nữa, một phụ nữ có chồng làm liên lạc chết đến hai lần, lần thứ nhất bị phục kích, lần thứ hai bị đào mả phanh thây để răn đe phong trào cách mạng. Tôi cứ hình dung đôi mắt đau đớn, đôi mắt chờ đợi đến vô vọng và cái dáng mảnh khảnh với búi tóc vàng xơ sau lưng, mãi mà tôi không thoát ra được hình dung ám ảnh đến trái tim rướm máu của những lần nhận tin từng người con đã lần lượt hy sinh của mẹ. Anh Lê Văn An, tiểu đội trưởng thuộc Tiểu đoàn 482, nằm xuống ngày 11/11/1967. Chị Lê Thị Lùn 19 tuổi tham gia quân giải phóng, tin dữ bay về báo mẹ đã mất con vĩnh viễn vào ngày 27/7/1970. Con gái Lê Thị Liên của mẹ 17 tuổi thoát ly, thuộc đại đội 115, Quân khu VI, vừa chớm tuổi 21, mẹ chưa kịp gửi cho con chai dầu dừa để gội mái tóc dài, con gái của mẹ đã trúng đạn hy sinh trên chiến trường Hàm Liêm. 5 năm trông ngóng, chờ đợi, nghe tiếng gió khua vách lá cũng tưởng chồng con trở về, nghe tiếng bước chân ai ngang qua cũng giật mình đánh thót tưởng được ràn rụa nước mắt đoàn tụ với những người thân yêu nhưng rồi thời gian cứ nghiệt ngã trôi qua, nước mắt đã lặn khô vào trong, chỉ còn đôi mắt hút sâu đầy gió…

Tôi nâng hòn đá vọng phu bé nhỏ trên tay mà cứ ngỡ đang trang trọng nâng một biểu tượng của lòng hy sinh và chịu đựng đớn đau đến tận cùng của những người phụ nữ Hàm Thạnh. Mà nơi đây đâu chỉ có mẹ Trần Thị Lý, mẹ Ngô Thị Mười cũng có 3 người con tham gia kháng chiến và cả 3 đều trở thành liệt sĩ, mẹ Nguyễn Thị Mức, một đảng viên kiên trung, chồng hy sinh, con trai lên đường trả thù cho cha, người con trai duy nhất ấy 16 tuổi tham gia đội công tác, 17 tuổi đã vĩnh viễn ra đi… Mẹ Nguyễn Thị Nang có con độc nhất là liệt sĩ. Mẹ Đoàn Thị Năm 3 con là liệt sĩ. Mẹ Lê Thị Năm có chồng và 2 con là liệt sĩ. Mẹ Phạm Thị Ngàn 3 con là liệt sĩ. Mẹ Phạm Thị Nhị 3 con là liệt sĩ. Mẹ Huỳnh Thị Nhiều 3 con là liệt sĩ. Mẹ Huỳnh Thị Sáu 3 con là liệt sĩ. Mẹ Cao Thị Tại 4 con là liệt sĩ…

Và nhiều, nhiều nữa, không biết viết sao cho hết, cho đúng, cho đủ những hốc mắt đầy gió vì đợi chồng, ngóng con của những bà mẹ Hàm Thạnh qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ.

Ai đó đã từng nói, các anh chị nằm xuống cho đất nước đứng lên là nói đúng trên tinh thần quật khởi của dân tộc, là nói đúng về ý nghĩa của sự hy sinh vì lý tưởng nhưng đằng sau tất cả những vinh danh, đằng sau tất cả những chiến tích, đằng sau tất cả những oanh liệt, quật cường ấy, đằng sau tấm huân chương là nước mắt, là ngàn vạn đôi mắt, là ngàn vạn dáng ngồi ngóng đợi đến hóa đá của những bà mẹ, của những phụ nữ một đời được viết bằng những cơn vật vã đớn đau, một đời được viết bằng những mím môi nuốt nước mắt vào trong, một đời được nối dài bằng những chiếc cầu sinh tử nghiệt ngã.

Đó không phải là cổ tích. Đó là lịch sử, những trang sử cần được trân trọng, cần được hiểu như một phần không thể thiếu của vùng đất Hàm Thạnh, nơi mà ta dừng chân bất cứ chỗ nào cũng đều có những trận đánh, những con người ngã xuống, những máu và nước mắt của một thời đã qua. 

Tùy bút: Nguyễn Tân Hải

Xem tin theo ngày
Thông tin cần biết
Hơn 1.065 triệu đồng chăm sóc, giúp đỡ nạn nhân chất độc da cam

BT- Kỷ niệm 57 năm “Thảm họa da cam ở Việt Nam” (10/8/1961 - 10/8/2018), Tỉnh hội Bình Thuận đã phát động và tổ chức đợt thi đua “Tháng hành động vì nạn nhân chất độc da cam”… Phong trào đã được các cấp hội trong tỉnh; nhiều tổ chức, cá nhân và nhà hảo tâm hưởng ứng, chia sẻ và ủng hộ cho quỹ “Chăm sóc nạn nhân” của tỉnh được 1.065 triệu đồng.

Xem chi tiết
Lấn chiếm đất công làm đường lớn vào rẫy

BT- Khoảng 20 ngày trước, tại khu vực trước trạm bơm cấp 1, công trình chuyển nước khu Lê Hồng Phong, một người dân tên là Lâm Hoàng B.  ở thị trấn Lương Sơn (Bắc Bình) đã tự ý đưa máy móc vào mở đường dẫn vào khu đất rẫy khoảng 40 ha ở sâu phía trong.

Xem chi tiết
Em ở nhà tự, nếu làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có cần anh và chị ký giấy không?

 BTO- Em xin chào baobinhthuan.com. Cho em hỏi, nhà có mảnh đất trồng thanh long và hiện nay vẫn chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đất đó là từ ba và mẹ khai thác đã lâu. Nhà em có 3 anh em, anh và chị, còn em là út, anh và chị đều đã lập gia đình còn em thì chưa, anh chị đã ở riêng, em thì ở căn nhà tự. Nhưng ba em thì đã qua đời, còn mẹ thì theo người khác.

Xem chi tiết
Nên linh động tắt - mở điện đường theo mùa

BTO- Do ảnh hưởng sự tự quay quanh trục của trái đất và chuyển động của trái đất quanh mặt trời nên sinh ra hiện tượng vào tháng 5 thì ngày dài - đêm ngắn, vào tháng 10 thì ngày ngắn - đêm dài. Bởi thế ông cha ta đã đúc kết thành câu tục ngữ: "Đêm tháng 5 chưa nằm đã sáng, ngày tháng 10 chưa cười đã tối".

Xem chi tiết
Vấn nạn lấn chiếm đất lâm nghiệp ở Bắc Bình

BT- Từ đầu năm đến nay, Ban Quản lý RPH Sông Lũy, Bắc Bình đã kiểm tra, phát hiện, lập biên bản các đối tượng lấn chiếm 28,2 ha đất lâm nghiệp trái phép tại các tiểu khu, thuộc địa bàn quản lý của Trạm bảo vệ rừng Phan Sơn và Trạm bảo vệ rừng Đá Trắng.

Xem chi tiết
Điểm đen tai nạn

BTO- Tuy là con đường liên thôn, từ Kim Ngọc đến thôn Ung chiếm (xã Hàm Thắng huyện Hàm Thuận Bắc) và nối liền với đường Nguyễn Thông (Phường Phú Hài, TP Phan Thiết) chỉ dài hơn 4km, nhưng hàng ngày các phương tiện qua lại khá đông.

Xem chi tiết
Hỗ trợ trực tuyếnHotline: 0918680377 - 0623604533