Văn hóa Cập nhật lúc 11:28:27 03/04/2020  (Lượt xem:  7042 )
Nhớ mùa cá chốt đồng

Nhớ mùa cá chốt đồng

BT- Bình Thuận cứ vào tháng 7, tháng 8 âm lịch, trời mưa liên miên, nước ngập tràn ruộng đồng, sông suối. Quê tôi ở làng Xuân Phong (nay là xã Phong Nẫm) cách không xa trung tâm Phan Thiết. Vào mùa này, bọn trẻ choai chúng tôi cũng sắp vào mùa tựu trường, nên cố cho hết những ngày hè đáng nhớ vào những thú vui và những trò chơi nơi đồng nội ở một vùng quê trù phú. Gọi là săn cho nó có vẻ mỹ từ một chút, chứ vào mùa này cá chốt đang vào mùa rộ lớn. Chúng đi thành từng đàn theo con nước tràn mưa để tìm mồi, đông lềnh khênh ở những nơi nào có nước.

Thuở ấy, từ Phan Thiết đến Xuân Phong có hai ngã đường chính nhưng chỉ là đường đất. Từ ngã ba Bảy Xiểm ở phía trên đồn Trinh Tường đi thẳng về hướng Tây chừng cây số là đến địa phận của làng. Một đường nữa đi từ ngã ba xóm Tỉnh, băng ngang đường ray xe lửa, đến phần dưới của Xuân Phong, đi tiếp rẽ qua suối Bà Tiên vòng lên xóm Thượng Cà rồi cũng qua Xuân Phong. Con cá chốt thuộc họ cá da trơn nước ngọt, gần giống với các loại cá trê, cá ngạnh, cá lăng nhưng không lớn bằng. Cỡ to nhất cũng chỉ bằng ngón chân cái. Bắt cá chốt phải lưu ý đến mấy cái ngạnh của nó. Bị nó châm phải một phát thì máu chảy dầm dề, thương đau nhức. Dân giăng lưới hay câu đều phải có bí quyết truyền miệng kinh nghiệm với nhau, để tránh gặp cảnh vừa mới ra quân mà phải cuốn lưới để về vì không chịu nỗi cái đau nhức do cái ngạnh cá đâm phải gây ra. Câu “Đau như cá chốt chích” thật không sai. Nhưng cái thú giăng lưới, đi câu, thả diều, bắt dế trong những ngày hè không làm chúng tôi chùn bước. Và có lẽ các món ngon từ con cá chốt đồng mang lại mới làm bọn trẻ chúng tôi hăm hở vác cần, vác lưới ra đi. Tháng mưa, cá mập ú, bụng đầy mỡ, thịt thơm mà béo, nếu là giăng lưới thì đến khi thu phải mang cả tay lưới về đến sân nhà mới gỡ. Cần thêm một cái kềm tay để bóp cho gãy mấy cái ngạnh mới gỡ được cá ra và không làm rách lưới. Còn đi câu phải dùng loại lưỡi bằng dây thép uốn tròn tự làm không có ngạnh để câu, câu bằng mồi trùn đất là nhạy nhất. Cá chốt ăn mồi rất tạp, gặp mồi là ăn, hết con này đến con khác, có khi cả đàn gần trăm con vẫn còn cắn câu. Nếu câu bằng lưỡi có ngạnh thì gỡ rất lâu mà vô ý lại coi chừng đụng vào cái ngạnh. Câu lưỡi trơn, khi cá dính câu chỉ cần vuốt theo sợi cước đến đầu lưỡi câu rồi lộn ngược lưỡi lại là cá rớt ra, rất nhanh mà không bị chích. Mình cá rất trơn, khi làm cá thì đầu tiên phải chặt ngạnh, cắt đuôi rồi mổ bụng loại bỏ hết phần ruột, để nguyên phần đầu rồi quăng vào thau nước muối. Ở miệt quê lúc đó thường hay nuôi heo và tận dụng những thứ thừa từ thực phẩm để nấu lại cùng tấm cám và rau cho heo ăn. Cá chốt có bộ lòng rất béo, nhiều đạm, nấu cho heo ăn là nhất nhưng phải loại bỏ hoặc bằm cho nhỏ mấy cái ngạnh cá còn lẫn trong ruột, heo ăn tạp nên rất dễ mắc ngạnh cá, làm bệnh hoặc chết heo.

Đảo hai lần nước muối con cá chốt sạch trơn. Có nhiều cách để chế biến, nhưng có hai món để đời mà khi đã thưởng thức rồi thì không dễ gì quên được. Món canh chua cá chốt nấu với cây chuối hột non xắt phún cùng với một ít khế chua và vài trái me chín; món nữa là món cá chốt kho rim với bột nghệ, thơm từ khi còn kho trên bếp cho đến khi nhai, mùi thơm đặc trưng khiến ăn hoài không ngán. Nấu canh chua thì giã một cối hành ớt, nêm ít nước mắm rồi đổ vào ướp cá, mở nắp tiềm đựng mỡ múc một muỗng canh cho vào nồi, loại cá này phải tao kỹ để khử mùi tanh. Mùi hành, mùi ớt, mùi mắm cộng mùi thơm của cá mới tao thôi đã bay nức mũi. Me chín ngâm nước cho ra chất chua, gạn lại rồi đổ chung vào nồi, chặp sau nước canh sôi hai ba dạo, nêm nếm cho vừa miệng rồi đổ chuối xắt và khế chua vào. Cả nhà đã có nồi canh dân dã, đậm đà, ăn hoài vẫn còn thèm. Món kho thì nhẹ nhàng hơn, cũng hành ớt giã, thêm ít nước mắm và cục đường tán, kho trong cái nồi đất, để lửa liu riu, nước sôi lập bập trên mặt lớp cá cho đến khi cá thấm, thêm một lần nước nữa rồi cho bột nghệ vào, kho lại cho đến khi nước còn xâm xấp mặt cá là được. Cơm nóng ăn với cá kho này, cộng với mớ rau vạn thọ chua và mấy trái ớt hiểm hái ngoài vườn, dù đi đâu vẫn nhớ mãi mang theo.

Tuổi thơ vô tư lự, nhớ nhớ quên quên, nhưng bao nhiêu năm tháng đi qua trong đời, những món ăn đạm bạc miền quê không làm tôi quên được. Một món ngon mà đến giờ tìm lại chắc không còn. Nghe nói phải có người quen canh chừng ở chợ cá đồng sáng sớm tận trên hồ Sông Quao mới có. Loại cá này chỉ thấy cái ngạnh thôi đã sợ, nhưng khi đã bỏ đi rồi, phần còn lại cũng là phần tinh túy nuôi tôi lớn chắc mỗi ngày.

NguyỄn Dũng

Xem tin theo ngày
Thông tin cần biết
Tặng xe đạp cho học sinh nghèo học giỏi

BTO- Chi đoàn Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông Bình Thuận (Đoàn cơ sở Sở Giao thông vận tải Bình Thuận) phối hợp với Đoàn xã Tân Thành (Hàm Thuận Nam) vừa trao tặng 5 chiếc xe đạp cho học sinh nghèo có thành tích học tập tốt tại xã Tân Thành. Đây là công trình thanh niên do chi đoàn thực hiện trong năm 2020.  

Xem chi tiết
Bồi thường hỗ trợ cho bà Nguyên là đúng quy định

BT- Bà Nguyễn Thị Nguyên, khu phố 7, thị trấn Tân Nghĩa, Hàm Tân phản ánh: Gia đình bà bị thu hồi 1.027,4 m2 đất tại xã Sông Phan để thực hiện Dự án xây dựng đường cao tốc Bắc - Nam, đoạn Dầu Giây - Phan Thiết. Nhưng các ngành chức năng huyện áp giá bồi thường, hỗ trợ quá thấp so với giá trên thị trường và đề nghị các ngành chức năng huyện xem xét điều chỉnh giá bồi thường, hỗ trợ cho phù hợp với thực tế.

Xem chi tiết
Thay đổi CMND, có cần làm lại hộ chiếu?

BTO- Em có thắc mắc về thủ tục đổi chứng minh nhân dân (CMND) mong anh chị giải đáp giúp em: CMND của em được cấp ngày 29/08/2006 và hộ khẩu thường trú đăng ký trên CMND là Tân An, La Gi, Bình Thuận. Hiện tại hộ khẩu của em đã chuyển về thị trấn Võ Xu, Đức Linh, Bình Thuận. Anh chị cho em hỏi:

Xem chi tiết
Chợ xây hoành tráng mà bỏ trống

BTO - Chợ Phú Thủy mở rộng được đầu tư xây dựng khang trang, sạch đẹp với 58 ki ốt và 137 ô sạp, tổng kinh phí đầu tư hơn 11 tỷ đồng; nhưng không đưa được tiểu thương vào kinh doanh nhằm đáp ứng nhu cầu cần mở rộng mua bán hiện nay.

Xem chi tiết
Dưới bảng hiệu con cá vàng đầy rác!

BTO- Công ty cổ phần Nước mắm Phan Thiết tọa lạc tại vị trí góc đường Nguyễn Thông và đường vào Cụm công nghiệp chế biến hải sản Phú Hài. Nhiều năm nay sản phẩm nước mắm của công ty được khách hàng trong và ngoài nước biết đến và có uy tín trên thị trường, do chất lượng luôn được giữ vững.

Xem chi tiết
Con đường nắng bụi bặm, mưa lầy lội

BTO- Là thực trạng diễn ra vài năm qua trên tuyến đường Đặng Tất, khu phố D, phường Thanh Hải, TP.Phan Thiết, ảnh hưởng cuộc sống người dân 2 bên đường và người tham gia giao thông. Rõ nhất, những trận mưa đầu mùa vừa qua biến con đường thành sông, lầy lội, nhất là đoạn cuối giáp Đại lộ Hùng Vương.

Xem chi tiết