Văn hóa Cập nhật lúc 14:47:26 18/04/2017  (Lượt xem:  3508 )
Bản sắc Việt trong lễ hội Hòn Bà

Bản sắc Việt trong lễ hội Hòn Bà

BT- Lễ “vía Bà” - Hòn Bà, ở thị xã La Gi hàng năm được ngư dân tổ chức vào ngày 23/3 âm lịch và đã nâng lên tầm lễ hội kể từ năm 2012, được UBND tỉnh Bình Thuận công nhận là di tích danh thắng cấp tỉnh. Ngày vía này cũng trùng hợp với ngày vía bà Thiên Y Ana ở Nha Trang. Theo cách gọi nửa Việt nửa Chăm từ tên cổ là Yan Pô Inư Nagar (Thiên tức thần trời tức Yan Pô, Y A Na phát âm Inư Nưgar). Sự tích Bà chúa Ngọc Hòn Bà có một phần lai lịch với sự tích theo bia ký do Thượng thư Phan Thanh Giản ghi ở di tích Tháp Bà Nha Trang vào giữa thế kỷ 19, kể về nhân vật tiên nữ giáng trần, nhập thân vào khúc gỗ trầm hương để rồi có cuộc hôn nhân định mệnh từ kiếp trước với một hoàng thái tử xứ Bắc Hải. Nhưng sau đó tiên nữ lại từ bỏ tất cả để hóa thân lại khúc kỳ nam trôi dạt về biển Nam, trở thành linh thiêng đối với ngư dân vùng biển. Từ đó tiên nữ trở thành bà mẹ xứ sở Pô Inư Nưgar - thánh mẫu Thiên Y A Na được người Việt và Chăm thờ cúng, thể hiện sự kết hợp trong tín ngưỡng thờ Pô Inư Nưgar của người Chăm và tục thờ Mẫu của người Việt.

Nhưng với Hòn Bà (La Gi), từ truyền thuyết cho đến hình thức thờ phụng, lễ tế có nhiều khác biệt, hoàn toàn mang tính thuần Việt của ngư dân địa phương. Trên hòn đảo nhỏ, cách cửa biển La Gi khoảng trên 2 km, có miếu thờ Bà mặt quay về hướng đông, trong đó pho tượng bà Thiên y A na được xây trên một tảng đá nguyên sơ với thần sắc uy nghiêm của một nữ thần. Trước miếu có khắc nổi chữ Hán do ngư dân trùng tu “Trung trinh nữ thần”. Huyền thoại Bà Chúa Ngọc -Thiên Y A Na ở La Gi từ xưa nay lại có những tình tiết khác, đầy tính sử thi.

Chuyện kể rằng, ngày xưa có đôi vợ chồng trẻ là người đầu tiên trên mảnh đất vùng biển này đang sống với nhau rất hạnh phúc. Như thường ngày, chàng mang ná tên đi săn tìm thú rừng và nàng ở nhà bắc nồi nước lên bếp lửa đun sôi chờ chàng về. Nhưng mòn mỏi đợi chờ ngày qua ngày, bếp vẫn đỏ lửa. Trong khi đó chàng lạc vào rừng sâu gặp những tiên nữ ngọc ngà mà say mê, quên cả lối về. Nàng chờ đợi ở nhà, bếp lửa sắp tàn, nồi nước vẫn còn sôi… nhưng bóng chàng mãi biệt tăm. Đêm nằm báo mộng và nàng biết chàng phụ bạc đoạn tình! Không kìm được cơn ghen và tức giận, nàng dậm chân ba dậm, từ đất liền Động Bà Sang (Tân Long) bị tách rời ra ngoài biển trở thành hòn đảo nhỏ chơ vơ, cô độc ngày nay. Người ta gọi đó là Hòn Bà. Còn chàng khi tỉnh cơn mê về lại mái nhà thì đất bằng bị chia cắt bởi biển, nên mang nỗi ân hận, ngậm ngùi rồi lầm lũi đi về hướng núi cao là núi Ông (Tánh Linh) ngày nay. Dấu vết nồi nước sôi bị bà hất đổ nay là suối nước nóng ở Bình Châu (Xuyên Mộc)…

Câu chuyện tình thật bình dị, đời thường nhưng thấm đẫm nỗi bi lụy, lâm ly. Xung quanh hình tượng linh thiêng Bà Thiên Y là những phép màu cứu nhân độ thế, đối với ngư dân thường xuyên đối mặt với sóng nước bão giông luôn có một niềm tin vào sự che chở kỳ diệu. Cho nên, lễ hội Hòn Bà không những chỉ có nghi thức của ngày “vía” mà còn là lễ cầu ngư vào vụ cá nam bội thu, cuộc sống yên bình, tạo nên nét riêng trong lễ hội văn hóa dân gian truyền thống ở địa phương.

Mặc dù Hòn Bà là di tích danh thắng, nhưng thuộc sự quản lý bảo vệ của lực lượng biên phòng địa phương do nơi này chưa đáp ứng yêu cầu an toàn bến đỗ, thuyền khách chuyên dùng. Trừ ngày lễ vía thì có vài thuyền được ra đảo để cúng bái. Còn khách thập phương có tín ngưỡng chỉ tập trung ở miếu Ba Cô, còn gọi Tam vị tiên cô (Tân Long), đã tồn tại trên 50 năm, để hương đăng hoa quả cúng lễ Bà. Đây là vị trí nằm ngay bờ biển đối diện với Hòn Bà. Tìm hiểu thì miếu này không có mối quan hệ nào về quản lý và kể cả trong truyền thuyết Hòn Bà, mà từ niềm tin mơ hồ qua “lên đồng” để làm nên hình tượng “Tam vị Phật cô”… Do đó lễ hội Hòn Bà vẫn còn nhiều mặt hạn chế, chưa phát huy được giá trị di sản văn hóa, thiên nhiên ở đây.

 PHAN CHÍNH

Xem tin theo ngày
Thông tin cần biết
Chung tay vì trẻ em mồ côi, khuyết tật

BT- Mới đây, Chi đoàn Nhà hát ca múa nhạc Biển Xanh, Chi đoàn Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy (PC66) và Chi đoàn Chi cục Thủy sản Bình Thuận đã phối hợp thực hiện công trình thanh niên năm 2017 tại Trung tâm Nuôi dạy và hướng nghiệp trẻ mồ côi, khuyết tật Thiện Tâm (thị trấn Tân Minh, Hàm Tân). Hiện trung tâm đang nuôi dưỡng 82 trẻ mồ côi, khuyết tật.

Xem chi tiết
Phan Thiết:  Hơn 100 hộ dân Xóm Dừa sống chung với rác

BT- Trong nhiều năm, hơn 100 hộ dân tại Xóm Dừa (khu phố 5, Phú Tài - Phan Thiết) phải sống chung với tình trạng ô nhiễm môi trường bởi nguồn rác thải ngổn ngang ứ đọng, tiềm ẩn nguy cơ dịch bệnh cao...

Xem chi tiết
Có được bổ sung biên bản tai nạn để hưởng trợ cấp?

BTO- Chào luật sư! Tôi năm nay 48 tuổi. Hiện tôi là một giáo viên. Mấy tháng trước đây tôi bị té xe. Nguyên do là vì người đi bộ băng qua đường nhưng nhìn thấy xe lớn chạy tới nên người đó đã thụt lùi lại và đụng vào bánh xe trước của tôi. Tình huống xảy ra quá bất ngờ, không làm chủ được tay lái nên xe đã bị ngã và tôi bị xe đè nặng ở chân. Cứ tưởng không sao từ từ bớt đau sẽ đi được nên tôi đã không báo với CSGT. Nhưng sau một lúc lâu tôi vẫn không thể bước đi dược nên được đưa tới bệnh viện. Sau khi chụp XQ, kết quả là tôi bị gãy mâm chày chân, phải phẫu thuật nẹp đinh vít...Tôi muốn hỏi: tôi có thể nhờ CSGT điều tra lại và bổ sung thêm biên bản tai nạn giao thông được không? Vì lúc tôi bị nạn có nhiều người thấy và giúp đỡ. Tôi muốn bổ sung thêm biên bản TNGT để đủ điều kiện hưởng chế độ trợ cấp khi bị tai nạn lao động. Mong Luật sư tư vấn giúp. Tôi xin cảm ơn!

Xem chi tiết
Quyết liệt tranh chấp lối đi chung

 BTO- Ông Lê Văn Ba thôn 3, xã Hồng Sơn, huyện Hàm Thuận Bắc đại diện cho nhiều hộ dân bức xúc phản ánh đến UBND xã Hồng Sơn về việc: “Ngày 17/3/2017 ông Nguyễn Thanh Hải tự nhiên rào lối đi chung của nhiều hộ dân đã sử dụng nhiều năm qua. Việc làm sai trái của ông Hải đã bị các hộ dân kịch liệt phản đối”.

Xem chi tiết
Những “chiếc bẫy” ven quốc lộ 28

BT- Đoạn đầu quốc lộ 28 qua địa bàn xã Hàm Liêm, huyện Hàm Thuận Bắc đã xuất hiện gần 20 chiếc hố nằm rải rác trên phần đan che rãnh thoát nước hai bên đường này, từ lâu nay. Chỉ một đoạn từ cầu Đôi 2 đến cầu Trắng ở đây chúng tôi đã đếm hơn 10 chiếc hố như thế.

Xem chi tiết
Tìm nhà để trả lại “của rơi”

BT- Mới đây, tôi vào thôn Phú Điền, xã Hàm Phú, huyện Hàm Thuận Bắc thăm cậu em bị bệnh. Tôi được nghe bà con trong xóm khen ngợi về chuyện người chạy xe ôm trả lại cái bóp cho chị Bình. Ai cũng nói thật may mắn cho chị, rõ là “số không mất của”. Tôi liền tìm đến nhà và được chị Bình cho biết: “Tôi làm công nhân ở khu công nghiệp Phan Thiết. Hôm chủ nhật vừa qua, tôi từ gia đình chồng ở xã Hàm Phú về nhà mẹ ở phường Xuân An, TP. Phan Thiết để thăm gia đình, chăm sóc mẹ già. Khi đi từ thôn Phú Điền, xã Hàm Phú đến đoạn quốc lộ 28 qua xã Hàm Chính, tôi phát hiện bị rơi mất chiếc bóp, trong đó có tiền, nhiều giấy tờ tùy thân, thẻ ATM, giấy phép lái xe, chứng minh nhân dân...

Xem chi tiết
Hỗ trợ trực tuyếnHotline: 0918680377 - 0623604533
Link tài trợ: Xem Tivi Online | Tivi Online | thiết kế website phan thiết| | Xe tải Veam | ve may bay | chuyen van phong | chuyển nhà trọn gói hà nội | dich vu chuyen nha | chuyen nha tron goi | dich vu chuyen nha | chuyển văn phòng | phu lieu may mac | vay tín chấp | Mỹ phẩm Sk ii | kinh nguyệt không đều | Thùng carton giá rẻ tphcm | Gội xả phục hồi tóc hư tổn orzen | Dịch vụ mua hàng amazon | lan can kính | vach ngan ve sinh | choi game vui | mua ban nha dat phan thiet | iwin | phan mem quan ly | ionline | tai ionline | game danh bai | bigkool | uc browser | tai game | tai game danh bai | bigkool | Tai opera mini | Tai army | bai tien len | download iwin | Đồng hồ Citizen| Đồng hồ Seiko| Cafe rang xay| Đồng hồ đeo tay nam| Đồng hồ G-Shock| Đồng hồ nữ| Đồng hồ| Căn hộ Xi Grand Court| Đất Nhơn Trạch| Đồng hồ Casio| Cafe sạch| Tuyển nhân viên kinh doanh bất động sản| Sửa đồng hồ| Cà phê nguyên chất | The Southern Dragon| | yen sao Mui Ne | Y tế Việt Nam | Cao đẳng Dược Hà Nội | Trung cấp Y Dược | Trung cấp Y Hà Nội | Cao đẳng Dược Hà Nội xét tuyển | Trường Cao đẳng Dược Hà Nội | Cao đẳng Y Hà Nội | Phục hình răng Thẩm mỹ | Y khoa Việt Nam | Y học cổ truyền Tp HCM | Trình Dược Viên | Thuốc Bắc | Nhà thuốc GPP | Thuốc Nam | Thi THPT Quốc gia 2017 | Cao đẳng Dược | Trung cấp Y | xsmb