Văn hóa Cập nhật lúc 14:47:26 18/04/2017  (Lượt xem:  4095 )
Bản sắc Việt trong lễ hội Hòn Bà

Bản sắc Việt trong lễ hội Hòn Bà

BT- Lễ “vía Bà” - Hòn Bà, ở thị xã La Gi hàng năm được ngư dân tổ chức vào ngày 23/3 âm lịch và đã nâng lên tầm lễ hội kể từ năm 2012, được UBND tỉnh Bình Thuận công nhận là di tích danh thắng cấp tỉnh. Ngày vía này cũng trùng hợp với ngày vía bà Thiên Y Ana ở Nha Trang. Theo cách gọi nửa Việt nửa Chăm từ tên cổ là Yan Pô Inư Nagar (Thiên tức thần trời tức Yan Pô, Y A Na phát âm Inư Nưgar). Sự tích Bà chúa Ngọc Hòn Bà có một phần lai lịch với sự tích theo bia ký do Thượng thư Phan Thanh Giản ghi ở di tích Tháp Bà Nha Trang vào giữa thế kỷ 19, kể về nhân vật tiên nữ giáng trần, nhập thân vào khúc gỗ trầm hương để rồi có cuộc hôn nhân định mệnh từ kiếp trước với một hoàng thái tử xứ Bắc Hải. Nhưng sau đó tiên nữ lại từ bỏ tất cả để hóa thân lại khúc kỳ nam trôi dạt về biển Nam, trở thành linh thiêng đối với ngư dân vùng biển. Từ đó tiên nữ trở thành bà mẹ xứ sở Pô Inư Nưgar - thánh mẫu Thiên Y A Na được người Việt và Chăm thờ cúng, thể hiện sự kết hợp trong tín ngưỡng thờ Pô Inư Nưgar của người Chăm và tục thờ Mẫu của người Việt.

Nhưng với Hòn Bà (La Gi), từ truyền thuyết cho đến hình thức thờ phụng, lễ tế có nhiều khác biệt, hoàn toàn mang tính thuần Việt của ngư dân địa phương. Trên hòn đảo nhỏ, cách cửa biển La Gi khoảng trên 2 km, có miếu thờ Bà mặt quay về hướng đông, trong đó pho tượng bà Thiên y A na được xây trên một tảng đá nguyên sơ với thần sắc uy nghiêm của một nữ thần. Trước miếu có khắc nổi chữ Hán do ngư dân trùng tu “Trung trinh nữ thần”. Huyền thoại Bà Chúa Ngọc -Thiên Y A Na ở La Gi từ xưa nay lại có những tình tiết khác, đầy tính sử thi.

Chuyện kể rằng, ngày xưa có đôi vợ chồng trẻ là người đầu tiên trên mảnh đất vùng biển này đang sống với nhau rất hạnh phúc. Như thường ngày, chàng mang ná tên đi săn tìm thú rừng và nàng ở nhà bắc nồi nước lên bếp lửa đun sôi chờ chàng về. Nhưng mòn mỏi đợi chờ ngày qua ngày, bếp vẫn đỏ lửa. Trong khi đó chàng lạc vào rừng sâu gặp những tiên nữ ngọc ngà mà say mê, quên cả lối về. Nàng chờ đợi ở nhà, bếp lửa sắp tàn, nồi nước vẫn còn sôi… nhưng bóng chàng mãi biệt tăm. Đêm nằm báo mộng và nàng biết chàng phụ bạc đoạn tình! Không kìm được cơn ghen và tức giận, nàng dậm chân ba dậm, từ đất liền Động Bà Sang (Tân Long) bị tách rời ra ngoài biển trở thành hòn đảo nhỏ chơ vơ, cô độc ngày nay. Người ta gọi đó là Hòn Bà. Còn chàng khi tỉnh cơn mê về lại mái nhà thì đất bằng bị chia cắt bởi biển, nên mang nỗi ân hận, ngậm ngùi rồi lầm lũi đi về hướng núi cao là núi Ông (Tánh Linh) ngày nay. Dấu vết nồi nước sôi bị bà hất đổ nay là suối nước nóng ở Bình Châu (Xuyên Mộc)…

Câu chuyện tình thật bình dị, đời thường nhưng thấm đẫm nỗi bi lụy, lâm ly. Xung quanh hình tượng linh thiêng Bà Thiên Y là những phép màu cứu nhân độ thế, đối với ngư dân thường xuyên đối mặt với sóng nước bão giông luôn có một niềm tin vào sự che chở kỳ diệu. Cho nên, lễ hội Hòn Bà không những chỉ có nghi thức của ngày “vía” mà còn là lễ cầu ngư vào vụ cá nam bội thu, cuộc sống yên bình, tạo nên nét riêng trong lễ hội văn hóa dân gian truyền thống ở địa phương.

Mặc dù Hòn Bà là di tích danh thắng, nhưng thuộc sự quản lý bảo vệ của lực lượng biên phòng địa phương do nơi này chưa đáp ứng yêu cầu an toàn bến đỗ, thuyền khách chuyên dùng. Trừ ngày lễ vía thì có vài thuyền được ra đảo để cúng bái. Còn khách thập phương có tín ngưỡng chỉ tập trung ở miếu Ba Cô, còn gọi Tam vị tiên cô (Tân Long), đã tồn tại trên 50 năm, để hương đăng hoa quả cúng lễ Bà. Đây là vị trí nằm ngay bờ biển đối diện với Hòn Bà. Tìm hiểu thì miếu này không có mối quan hệ nào về quản lý và kể cả trong truyền thuyết Hòn Bà, mà từ niềm tin mơ hồ qua “lên đồng” để làm nên hình tượng “Tam vị Phật cô”… Do đó lễ hội Hòn Bà vẫn còn nhiều mặt hạn chế, chưa phát huy được giá trị di sản văn hóa, thiên nhiên ở đây.

 PHAN CHÍNH

Xem tin theo ngày
Thông tin cần biết
Bạn đọc Báo Bình Thuận: Hỗ trợ tiền cho cháu Hoàng Anh Việt bị bệnh ung thư máu

BT- Vừa qua, đại diện Báo Bình Thuận đã trao số tiền 5.500.000 đồng của bạn đọc (Chi bộ Phòng Kinh doanh Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Bình Thuận 4 triệu đồng; bà Nguyễn Ngọc Như ý, phường Phú Trinh, Phan Thiết 1 triệu đồng; gia chủ số nhà 95 Trần Phú, Phan Thiết 500.000 đồng) cho gia đình cháu Hoàng Anh Việt, 11 tuổi bị ung thư máu ở xã Sơn Mỹ, huyện Hàm Tân (ảnh).

Xem chi tiết
Bà Cúc có thể khởi kiện ra tòa

BT- Bà Trần Thị Cúc (khu phố 7, phường Lạc Đạo, TP.Phan Thiết) phản ánh: Ngày 18/4/2016, ông Nguyễn Văn Hồng và vợ là bà Nguyễn Thị Công (ngụ cùng địa phương) đã có hành vi cố ý bịa đặt những chuyện không có thật, xúc phạm nghiêm trọng đến danh dự của bà và gia đình.

Xem chi tiết
Tiêu chí nào để được công nhận là hộ nghèo, hộ cận nghèo?

BTO- Cho tôi hỏi, gia đình tôi có 5 người nhưng một mình chồng tôi đi làm để nuôi 4 mẹ con vì con tôi còn nhỏ một bé 3 tuổi và 2 bé sinh đôi 2016 cũng hay ốm đau nên mẹ không làm gì được ngoài trông con. Hiện chưa có nhà ở vẫn ở với bố mẹ, chồng tôi mua xe ô tô chở vật liệu cũng chẳng có việc mấy, ô tô là vay tiền ngân hàng để mua.

Xem chi tiết
Doanh nghiệp đang di dời thiết bị ra khỏi khu vực mỏ

BT- Ông Nguyễn Nam Long, ngụ tại xã Thuận Quý (Hàm Thuận Nam) phản ánh: Theo Luật Khoáng sản năm 2010 quy định “Trong thời hạn 6 tháng kể từ ngày giấy phép khai thác khoáng sản chấm dứt hiệu lực, tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản phải di dời tài sản còn lại của mình và các bên liên quan ra khỏi khu vực khai thác khoáng sản”.

Xem chi tiết
Bất an vì cáp viễn thông sà xuống sông

BTO- Người dân khi đi qua khu vực kênh Bến Lội đoạn qua cầu Bến Lội (phường Xuân An, TP. Phan Thiết), không khỏi lo lắng trước hình ảnh nhiều đoạn dây cáp viễn thông sà xuống mặt nước, gây mất mỹ quan và an toàn bởi nguy cơ chập điện do câu móc vào các trụ điện.

Xem chi tiết
Cần sớm thi công con đường vào khu phố Trà Cụ

BT- Đầu năm 2016 dự án mở rộng đường đô thị ở thị trấn Lạc Tánh, huyện Tánh Linh được tỉnh đầu tư ngân sách làm mới và nâng cấp 5 tuyến đường trải thảm bê tông nhựa nóng. Đến cuối năm 2016, có 4 tuyến đường đã thi công xong và đưa vào sử dụng như: Đường nối từ Nguyễn Huệ đến Trần Hưng Đạo, đường vào khu phố Lạc Tín, đường vào khu phố Chăm...

Xem chi tiết
Hỗ trợ trực tuyếnHotline: 0918680377 - 0623604533
Link tài trợ: La Gi | Cam Binh | Xem Tivi Online | Tivi Online | Xe tải Veam | ve may bay | Vietjet air | Màn hình LED sân khấu | tour du lich gia re | phu lieu may mac | Cao đẳng Dược Tp HCM | Cao đẳng Y Dược Đồng Nai | Trường Cao đẳng Y Dược Hà Nội | Trường Cao đẳng Y Dược Tp HCM | Trường Cao đẳng Y Dược Yên Bái | huawei | ve sinh vung kin | Mỹ phẩm Sk ii | kinh nguyệt không đều | Thùng carton giá rẻ tphcm | Gội xả phục hồi tóc hư tổn orzen | vach ngan di dong | lan can cau thang | Cách tăng vòng 1 | choi game vui | mua ban nha dat phan thiet | iwin | phan mem quan ly | tai ionline | game danh bai | uc browser | tai game danh bai | bigkool | Tai opera mini | Tai army | down game offline | download iwin | Đồng hồ Citizen| Đồng hồ Seiko| Cafe rang xay| Đồng hồ đeo tay nam| Đồng hồ G-Shock| Đồng hồ nữ| Đồng hồ| Đất Nhơn Trạch| Đồng hồ Casio| Cafe sạch| Tuyển nhân viên kinh doanh bất động sản| Sửa đồng hồ| Cà phê nguyên chất | | yen sao Mui Ne | Y tế Việt Nam | Cao đẳng Dược Hà Nội | Trung cấp Y Dược | Trung cấp Y Hà Nội | Cao đẳng Dược Hà Nội xét tuyển | Trường Cao đẳng Dược Hà Nội | Cao đẳng Y Hà Nội | Phục hình răng Thẩm mỹ | Y khoa Việt Nam | Y học cổ truyền Tp HCM | Trình Dược Viên | Thuốc Bắc | Nhà thuốc GPP | Thuốc Nam | Thi THPT Quốc gia 2017 | Cao đẳng Dược | Trung cấp Y | xsmb